[ 29 ] مبارزهء بر ضد طاغيان و طاغوتان كه صورت حادّ توحيد و اخلاص در بندگى خدا است ، به يك خودآگاهى دينى زنده نيازمند است . و اين و جدان دينى از احساس دايمى به اين كه خداوند پيوسته مراقب آدمى است و بر همهء اعمال او آگاه است ، به وجود مىآيد . به همين سبب خدا چنين به ما يادآورى مىكند : « قُلْ إِنْ تُخْفُوا ما فِي صُدُورِكُمْ أَوْ تُبْدُوهُ يَعْلَمْهُ اللَّهُ - بگو : اگر آنچه را در سينه داريد پنهان كنيد يا آن را آشكار سازيد ، خدا آن را مىداند . » عمل صالح و فاسد نيست مگر بنا بر جايى كه در آن قرار داده مىشود و هدفى كه صاحب آن از انجام دادن آن در نظر داشته است . نماز گاهى براى ريا گزارده مىشود و گاه براى خدا ، اين هر دو نماز از لحاظ يكسان و شبيه يكديگر است ، ولى واقع آنها به اندازهء از زمين تا آسمان فاصله دارد . از اين جا تعليمات آسمانى براى پاكيزه كردن نفس و پاك كردن روح از نيت فاسد و داشتن هدف ناپسند است . خدا از نهانهاى نفس بشرى آگاه است و مردمان را براى آن هدفها كه اعمال خود را براى تحقق آن انجام مىدهند در معرض حسابرسى قرار مىدهد . « وَ يَعْلَمُ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ - و آنچه را كه در آسمانها و زمين است مىداند . » بنا بر اين علم و قدرت خدا بر انحرافات نفسانى آدمى و انحرافات مادى وابستهء به آنها احاطهء كامل دارد ، و به علم خود حساب خطاها را نگاه مىدارد و جزاى آنها را مىدهد . « وَ اللَّهُ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ - و خدا بر هر چيز توانا است . »