تفسير هدايت (فارسى) — صفحة 195

و اين تعاون با يكديگر عليه ديگران . « بِالْإِثْمِ - به گناهكارى ، » كه عمل بد مخصوص به خود شخص است ، / 194 « وَ الْعُدْوانِ - و دست درازى . » كه كارى مايهء زيان رساندن به ديگران است مىانجامد ، يعنى اعمال شما هم به خودتان زيان مىرساند و هم به ديگران . ولى اين ستمها و تجاوزها به حق و شايسته بر آنها وارد نمىشود ، بلكه برخاستهء از تعصب قبيله‌اى يا از اختلافات داخلى باطل است ، و اين بدان سبب است كه آنان در صورتى كه اينان در معرض يك دشمن خارجى قرار مىگرفتند ، آمادهء يارى كردن به ايشان بودند . پس اگر واقعا مجرم و گناهكار بودند ، به چه دليل از آنان دفاع مىكنند ؟ قرآن ، اين انديشهء نژادى و قبيله‌اى را محكوم مىكند كه مىگويد : من و برادرم عليه پسر عمويم ، و من و برادر و پسر عمويم عليه دشمنم . و مىگويد : « وَ إِنْ يَأْتُوكُمْ أُسارى تُفادُوهُمْ وَ هُوَ مُحَرَّمٌ عَلَيْكُمْ إِخْراجُهُمْ - و اگر كسانى از شما اسير شوند ، فديه دهيد و آنان را بازگيريد ، و بيرون راندن ايشان بر شما حرام است . » و سپس بيان مىكند كه اين نوع تفكّر نه متكى بر ارزشها بلكه متكى بر هواهاى نفسانى است . « أَ فَتُؤْمِنُونَ بِبَعْضِ الْكِتابِ وَ تَكْفُرُونَ بِبَعْضٍ - آيا به پاره‌اى از كتاب ايمان آورده‌ايد و به پاره‌اى ديگر كافر شده‌ايد ؟ » سپس از نتايج طبيعى اين گونه تفكر نژادى گزينشى با ما سخن مىگويد كه از دين تنها چيزى را برمىگزينيد كه سازگار با هواى نفس باشد و مىگويد : « فَما جَزاءُ مَنْ يَفْعَلُ ذلِكَ مِنْكُمْ إِلَّا خِزْيٌ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَ يَوْمَ الْقِيامَةِ يُرَدُّونَ إِلى أَشَدِّ الْعَذابِ وَ مَا اللَّهُ بِغافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُونَ - آيا پاداش كسى از شما كه چنين كند ، جز خوارى در دنيا چيست ؟ و روز قيامت به