اگر عاجز باشد او را جايز نيست كه پيشنمازى شخصى كند كه برآن قادر باشد ، و جايز است [ 1 ] كه پيشنمازى مثل خود كند .
ششم : مرد باشد هر گاه پيشنمازى مردان كند ، چه زن را پيشنمازى مردان كردن جايز نيست ، امّا پيشنمازى زنان كردن جايز است مرد را ، و زن را و خنثى را جايز است كه پيشنمازى زنان كند ، امّا پيشنمازى مردان و مثل خود جايز نيست .
هفتم : مأموم تقدّم برپيشنماز نكند يعنى جاى ايستادن او نزديكتر بهقبله نباشد ، امّا در پهلوى پيشنماز ايستادن او جايز است [ 2 ] و بعضى از مجتهدين [ 3 ] آن را نيز جايز نمىدانند [ 4 ] « 1 » . و اگر سجدهگاه مأموم بهواسطهء درازى قد اوبهقبله نزديكتر باشد بعضى از مجتهدين نماز مأمومرا جايز مىدانند [ 5 ] « 2 » و همچنين هرگاه مأمومين بردور كعبه نماز گزارند جايز نيست كه احدى از ايشان به كعبه نزديكتر باشد از پيشنماز ، و اگر در اندرون
هامش
تحمّل نمىكند از مأموم . ( خراسانى )
* اعتبار اين شرط در ما عداى قرائت از آنچه امام متحمّل از مأموم نيست معلوم نيست ، هر چند احوط اطلاق است . ( يزدى )
[ 1 ] محلّ تأمّل است . ( خراسانى )
* احوط ترك است ، بلكه عدم جواز خالى از قوّت نيست . ( مازندرانى )
* مشكل است . ( نخجوانى ، يزدى )
[ 2 ] مشكل است ، احتياط ترك نشود به مؤخّر شدن مأموم از امام عرفاً . ( مازندرانى )
[ 3 ] قول بعض مجتهدين احوط است . ( تويسركانى )
* و قول اين بعض اقوى است . ( خراسانى )
[ 4 ] و احوط نيز جايز نبودن است . ( صدر ، كوهكمرهاى )
[ 5 ] قول اوّل احوط است . ( تويسركانى )
* بلكه جايز نيست بنابر اقوى . ( خراسانى )
* بلى اقوى جواز است . ( دهكردى )
* احوط جايز نبودن است . ( صدر )
( 1 ) ابن ادريس ، سرائر 1 : 277 .
( 2 ) علّامه حلّى ، نهاية الإحكام 2 : 117 .