امّا جايز است كه مكان مأموم بلندتر باشد از مكان پيشنماز به زياده از يك گام . امّا هر گاه زمين [ 1 ] سربالا يا سراشيب باشد نماز جماعت در آن جايز است [ 2 ] خواه مأموم بلندتر باشد و خواه پيشنماز .
دهم : نيّت اقتدا كردن بعد از آنكه پيشنماز تكبير احرام بگويد ، و اگر بىنيّت اقتدا متابعت كند و امرى كه برمنفرد واجب است مثل ذكر ركوع و سجود [ 3 ] بجا نياورد نماز او باطل است . امّا برپيشنماز نيّت پيشنمازى واجب نيست مگر در نمازى [ 4 ] كه جماعت در آن واجب است مثل نماز جمعه كه در آن برپيشنماز نيّت نماز جماعت واجب است .
يازدهم آنكه [ 5 ] : پيشنماز نزد مأمومين معيّن باشد ، پس اگر دو پيشنماز نماز گزارند و مأموم بهيكى غيرمعيّن اقتدا كند نماز او باطل است .
دوازدهم آنكه : پيشنماز زياده از يك شخص نباشد ، پس اگر اقتدا به دو شخص كند نماز او باطل است ، امّا اگر پيشنمازى را بىهوشى يا حَدَثى واقع شود در اين صورت بهواسطهء اين عُذر مأموم را جايز است كه در باقى نماز اقتدا به پيشنماز ديگر كند .
و بعضى از [ 6 ] مجتهدين برآنند كه بىعذر [ 7 ] نيز جايز است [ 8 ] در اثناى اقتدا به
هامش
[ 1 ] - اگر عرفاً زمين پهن باشد عيب ندارد و اگر مثل كوه است مشكل است با بلندى امام زياده بريك وجب . ( خراسانى ، مازندرانى )
[ 2 ] هرگاه سراشيبى آن پر زياد نباشد . ( يزدى )
[ 3 ] عبارت خالى از غلط نيست ، ذكر ركوع و سجود بر منفرد و مأموم هر دو واجب است ، بايدحمد و سوره باشد . ( خراسانى ، مازندرانى )
* بلكه مثل حمد و سوره و ظاهراً نسخه غلط باشد . ( دهكردى ، كوهكمرهاى ، نخجوانى ، يزدى )
[ 4 ] نيّت امامت درهيچجا واجبنيست ، هرچند درصورت مفروضهاحوطاست . ( كوهكمرهاى )
[ 5 ] اين دو شرط كه يازدهم و دوازدهم باشد احوط است . ( تويسركانى )
[ 6 ] و قول اين بعض قوى است . ( خراسانى )
[ 7 ] اقتصار بر حال عذر احوط است . ( كوهكمرهاى )
[ 8 ] جايز نيست . ( مازندرانى )