نداشت . چنان كه قرآن مجيد با جمله
« وَ إِنَّكَ لَعَلى خُلُقٍ عَظِيمٍ »
؛ « 1 » اخلاق كريمه او را ستوده است . به هر كه مىرسيد حتى به زنان و كودكان و زيردستان ، در سلام كردن پيشى مىگرفت . يكى از يارانش اجازه خواست كه پيش وى به خاك افتد ! يعنى حالت سجده داشته باشد ، پيامبر فرمود : چه مىگويى ؟ اينها روش قيصر و كسرى - شاهان - است و شأن من ، پيغمبرى و بندگى است .
از هنگامى كه از جانب خدا مأموريت تبليغ دين و هدايت و رهبرى مردم را پيدا كرد . لحظهاى در انجام وظيفه غفلت نكرد و در كوشش خستگىناپذير خود از پاى ننشست . سيزده سال پيش از هجرت كه در مكه بود ، با گرفتارى طاقت فرسا كه از ناحيه مشركين عرب داشت ، پيوسته به عبادت و تبليغ دين خدا اشتغال داشت . و در ده سال بعد از هجرت با گرفتارىهاى روز افزون كه از ناحيه دشمنان دين داشت و كار شكنىهايى كه يهود و منافقان مسلمان نما مىكردند ، معارف دين و قوانين اسلام را با وسعت حيرت انگيزى كه دارد ، به مردم رسانيد و بيش از هشتاد جنگ با دشمنان اسلام را اداره نمود .
البته اينها علاوه بر ادارهء امور جامعهء اسلامى است كه در آن موقع شامل همهء شبه جزيره عربستان مىگرديد و آن را به عهده داشت . حتى به شكايتها و نيازمندىهاى جزيى مردم بىحاجب و دربان ، شخصاً رسيدگى مىكرد .
در شهامت و شجاعت پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله اين اندازه بس كه يكه و تنها ، در برابر جهان آن روز كه چيزى جز زورگويى و حق كشى حكومت نمىكرد ، با دعوت حقه خود قيام كرد . و آن همه شكنجه و عذاب كه از ستمكاران وقت ديد ، هرگز در وى سستى و دلسردى ايجاد نكرد و در هيچ جنگى پاى به عقب نگذاشت .
پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله خود را بسيار تميز و نظيف نگه مىداشت و نظافت و پاكيزگى را از
هامش
( 1 ) . قلم ، آيهء 4