اقسام حكمت عملى
در ادامه به حكمت عملى مىرسند و مىفرمايند :
[ علم اخلاق ]
اگر حكمت عملى به تدبير يك شخص تنها تعلق بگيرد بطوريكه فرد با آن تربيت شود و به كمال برسد ، به آن « علم اخلاق » مىگويند . و
[ علم منزلى ]
اگر دايرهء آن وسيعتر شود و شامل تمامى افراد منزل شود بطوريكه تمامى افراد خانواده با آن تربيت شوند به آن « علم منزلى » مىگويند . و
[ سياست مدنى ]
اگر باز هم دايرهء آن وسيعتر شود و شامل تمامى افراد اجتماع گردد به آن « سياست مدنى » مىگويند . سياست مدنى هم خود به 2 قسم تقسيم مىشود ، بدين صورت كه
[ علم السياسة ]
اگر اين علم مربوط به پادشاهى باشد كه براى خود زيردستانى دارد به آن « علم السياسة » مىگويند و
[ علم النواميس ]
اگر اين علم به نبوت و شريعت تعلق گيرد ، به آن « علم النواميس » مىگويند . زيرا تمامى مردم ناموس خدا هستند ، و نمىتوان با سرنوشت مردم بازى كرد .
ضرورت يادگيرى علم النواميس
عزيزان من ! بنده و جنابعالى در يك لباسى هستيم كه بايد به علم نواميس آشنايى كامل داشته باشيم . مردم در تمامى امور اعمّ از زندگى خود ، كسب و كار خود ، معاشرت خود ، خورد و خوراك خود از ما نظر مىخواهند كه ما چگونه زندگى كنيم ، كه رسالهء عمليه بخشى از علم النواميس است . نبايد با جان و روح مردم بازى كرد و ندانسته به آنها گفت اين راه را برو و بعد از چند روزى حرف را عوض كرده و دوباره به آنها گفت : ببخشيد ما اشتباه كرديم ، راهى كه رفتيد درست نبوده است . نمىتوان با عمر و وقت مردم بازى كرد و با يك حرف اشتباه مردم را به اكتساب صفات ناشايست برانگيخت چراكه پس از خو كردن مردم به آن صفات زائل نمودن آنها كار بسيار مشكلى است ، مثل اينكه كسى به مردم