آشكار مىگردد و بزرگترين فيلسوفان اسلامى مانند معلم ثانى أبو نصر فارابى و پيشواى حكيمان و خردمندان شيخ أبو على سينا به شرح آن پرداختهاند و صدرالمتألهين نيز در كتابهاى خويش بدان باور داشته و به اثبات رسانده است كه هستى يك حقيقت واحد مشكك است كه داراى مراتب مختلفى از نظر شدت و ضعف بوده و ضعيفترين مراتب آن ( هيولاى اولى ) « 1 » و قوىترين و شديدترين آن
هامش
( 1 ) . مقصود از « هيولى » كه به آن ( ماده اول ) نيز مىگويند جوهرى است كه هيچگونه فعليتى نداشته و پذيراىصورتهاى گوناگون و فعليتهاى مختلف مىباشد . به عبارت ديگر يك امكان محض و استعداد محض براى قبول انواع فعليتها را « هيولى » مىنامند . در فلسفه اسلامى بر سر اثبات وجود « هيولى » و كيفيت آن مباحث مفصلى مطرح شده است و بين مشائيان و اشراقيان اختلاف نظر وجود دارد . علاقهمندان مىتوانند به منابع زير رجوع كنند :
1 . منطق صورى ، خوانسارى .
2 . شرح منظومه ، استاد شهيد مطهرى .
3 . علم كلى ، دكتر مهدى حائرى يزدى .
4 . اصول فلسفه و روش رئاليسم ، ج 4 ، شهيد مطهرى .
5 . دروس فلسفه ، مصباح يزدى .
6 . چكيده چند بحث فلسفى ، مصباح يزدى .
مسئله « وجود رابط » يكى از ابتكارات عظيم فلسفى صدرالمتألهين شيرازى ، فيلسوف بزرگ اسلامى است . تقسيم وجود به مستقل و رابط ، نخستين بار در تاريخ فلسفه اسلامى توسط ايشان انجام گرفته است و اين كشف بزرگ موجب حل بسيارى از معضلات مباحث الهيات و مشكلات فلسفى شده است و آثار و فوايد گرانقدرى به بار آورده است . « وجود رابط » يعنى وجود تطفلى و وجودى كه عين ربط و اتكاء به ديگرى است ، هيچگونه استقلالى از خود ندارد و ربط محض و وابستگى محض به علت هستىبخش است . اكنون مجال بحث تفصيلى نيست تا بهخوبى عمق اين بحث و ثمرات و نتايج ارزشمند اين كشف عظيم فلسفى را به خوبى باز نماييم اما علاقهمندان را به مطالعه و پىگيرى اين بحث دعوت مىنماييم .
منابع زير در اين مورد قابل مراجعه است :
1 . آموزش فلسفه ، مصباح يزدى .
2 . دروس فلسفه ، مصباح يزدى .
3 . اصول فلسفه و روش رئاليسم ، علامه طباطبائى با پاورقىهاى استاد شهيد مرتضى مطهرى رحمه الله .
4 . وجود رابط و مستقل در فلسفه اسلامى ، غلامحسين ابراهيمى دينانى .
5 . كاوشهاى عقل نظرى ، دكتر مهدى حائرى يزدى .
6 . شرح منظومه ، استاد شهيد مطهرى رحمه الله