غايت و مقصد عرض امانت است . در اين آيه انسان به دو قسم مؤمن و منافق تقسيم گشته كه مشعر به حمل امانت از جانب همه است ؛ غايتالامر بعضى ظاهراً و باطناً آن را حمل مىكنند و بعضى فقط در ظاهر و نه در باطن و معلوم است كه ظاهر آن نشئه ، در اين نشئهء دنيايى ، باطن محسوب مىشود و برعكس . بنابراين كافر در اين نشئه در ظاهر كافر است و لكن در باطن معترف است به فطرت و ذاتى كه خداوند وى را بر آن داشته و تبديل و تغييرى بر آن نيست : « و دين قيم » هم همين است . و خلاصه آن كه مضمون اين دو آيه با قضيهء اخذ ميثاق منطبق مىگردد كه تا حدّى در « رسالهء افعال » كه رسالهء سوم كتاب توحيد است به تشريح آن پرداختيم . 56 كلام در اينجا به پايان مىرسد و للّه الحمد و على رسوله و آله الصلاة و السلام .
انسان از آغاز تا انجام ( فارسى ) — صفحه 48
پدیدآورندگان: السيد محمدحسين الطباطبائي
ص۴۸