ولى در استنباط « 1 » احكام شرعيه نظر به ادلهاى كه قائم شده علاوه به خبر متواتر و قطعى به خبر واحد نيز كه نوعا مورد وثوق باشد عمل مىشود .
پس خبر متواتر و قطعى پيش شيعه مطلقا حجت و لازم الاتباع است و خبر غير قطعى ( خبر واحد ) به شرط اينكه مورد وثوق نوعى باشد تنها در احكام شرعيه حجت مىباشد .
تعليم و تعلم عمومى در اسلام
تحصيل علم يكى از وظايف دينى اسلام است ، پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله مىفرمايد : « 2 » « طلب علم براى هر مسلمانى فريضه ( وظيفه واجب ) مىباشد » . و طبق اخبارى كه با شواهد قطعيه تأييد شده است مراد از اين علم دانستن اصول سهگانه اسلامى توحيد ، نبوت و معاد با لوازم قريب آنهاست و دانستن تفصيل احكام و قوانين اسلامى است براى هر فرد به اندازه ابتلاء و احتياج وى .
البته روشن است كه تحصيل علم به اصول دين ، اگرچه با دليل اجمالى باشد براى همه ميسر و در خور توانايى است ولى تحصيل علم به تفصيل احكام و قوانين دينى از راه استفاده و استنباط فنى از مدارك اصلى كتاب و سنت ( فقه استدلالى ) كار همه كس نيست و تنها در خور توانايى برخى از افراد مىباشد و در اسلام حكم طاقت فرسا ( حرجى ) تشريع نشده است .
از اين روى تحصيل علم به احكام و قوانين دينى از راه دليل بهطور واجب كفايى به بعضى از افراد كه توانايى و صلاحيت آنرا دارند اختصاص يافته و وظيفه بقيه افراد طبق قاعده عمومى وجوب رجوع جاهل به عالم ( قاعده رجوع به خبره ) آن است كه
هامش
( 1 ) . بحث حجيت خبر واحد از علم اصول
( 2 ) . بحارالانوار ، ج 1 ، ص 55