جنين در تخم يا در رحم از آغاز تكون به سوى حيوان كاملى رهسپار مىباشد .
قرآن كريم در تعليم خود ( كه مطلق آفرينش و پرورش اشياء را به خدا نسبت مىدهد ) اين رهسپارى و كشش را كه هر نوع از انواع آفرينش در راه كمال خود دارد به هدايت الهى و رهبرى خدايى نسبت مىدهد چنانكه مىفرمايد :
« الَّذِي أَعْطى كُلَّ شَيْءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدى »
« 1 »
و مىفرمايد :
« الَّذِي خَلَقَ فَسَوَّى * وَ الَّذِي قَدَّرَ فَهَدى »
« 2 » و به نتيجههاى نامبرده اشاره كرده مىفرمايد :
« وَ لِكُلٍّ وِجْهَةٌ هُوَ مُوَلِّيها »
« 3 »
و مىفرمايد :
« وَ ما خَلَقْنَا السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ وَ ما بَيْنَهُما لاعِبِينَ * ما خَلَقْناهُما إِلَّا بِالْحَقِّ وَ لكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لا يَعْلَمُونَ »
« 4 »
هدايت خصوصى
بديهى است نوع انسان از اين كليات مستثنى نيست و همين هدايت تكوينى كه در همه انواع آفرينش حكومت مىكند در وى نيز حكومت خواهد كرد و چنانكه هر نوع با سرمايه اختصاصى خود به سوى كمال خود رهسپار مىشود و هدايت مىيابد انسان نيز با هدايت تكوينى به سوى كمال واقعى خود هدايت مىيابد انسان در عين اينكه با انواع ديگر نباتى و حيوانى در بسيارى از خصايص شريك است خصيصه اختصاصى دارد كه از ديگران تميزش مىدهد و آن ( خرد ) است .
خرد است كه انسان به واسطه آن به تفكر پرداخته از هر وسيلهاى ممكن به نفع
هامش
( 1 ) . طه ، آيه 50 . خدايى كه به هر چيزى آفرينش ويژهاش را داده و پس از آن راهنمايى كرده ( به سوى هدف زندگى و آفرينش )
( 2 ) . اعلى ، آيه 32
( 3 ) . بقره ، آيه 148 . هر كدام هدف و غايتى دارد كه آن را در پيش مىگيرد
( 4 ) . دخان ، آيه 39 . ما آسمانها و زمين و آنچه را كه در ميان آنهاست براى اينكه بازى كنيم ، نيافريديم ( بىهدف نيستند ) نيافريديم آنها را مگر با آفرينش حق ( هدف و غرضى در ميان است ) ولى بيشتر مردم نمىدانند