ترجمه سخن علامه طباطبائى ( ره ) : گويا مراد از سؤال قبر اين است كه انسان پس از مرگ باطل نشده و بالكليّه معدوم نمى شود . بل برايش نوعى از حيات هست ، غير از حيات حسّى كه با مرگ از دست مىدهد ، همانطور كه رسول خدا صل الله عليه و آله فرمود : از عالمى به عالم ديگرى منتقل مىشويد .
و اما حديث هائى كه دلالت دارند بر « ادخال روح به بدن تا پائين كمرش در قبر » ، تمثيل است براى پرسش . چنان كه حديث هائى كه دلالت دارند بر سخن آن دو ملك : « بخواب مانند خواب عروسان » و او را مى خوابانند و از اين قبيل ، تمثيل است بر درنگ او در قبر در انتظار فرا رسيدن محشر .
بررسى : در همين سخن مختصر و چند سطرى هر دو بزرگوار ، جاى سؤال هاى متعدد هست . و همين طور در كلام هر كسى كه درباره سؤال قبر اظهار نظر كرده است .
و آن چه بند حقير پس از سال ها تحقيق و فكر درباره سؤال قبر ، به دست آورده ام ، اين است كه اصل اين موضوع از اصول عقايد اسلامى ، به ويژه شيعى است و انكار آن به منزله انكار يك اصل است ( البتّه از اصول درجه دوم ) . و غير از اين هيچ چيزى به طور قاطع نمى توان دربار كيفيّت و چگونگى و ابعاد و جزئيات آن ، گفت .
و دقيقاً همين طور است « رَجعت » .
فقط دو جمله : اصل سؤال قبر از مسلّمات است . اصل رجعت ( فى الجمله ) از مسلّمات است .
نقدهاى علامه طباطبائى بر علامه مجلسى ( حواشى بر بحار الانوار ) ( فارسى ) — صفحة 604
مساهمون: السيد محمدحسين الطباطبائي
ص٦٠٤