متن سخن علامه طباطبائى ( ره ) : و هذا من عجيب الكلام و دلالة الروايات على عينية الصفات للذات مما لاغبار عليها بمعنى أن لله سبحانه مثلا علما حقيقة بالاشياء لا مجازا و لا أثر العلم و نتيجته و هذا العلم بذاته لا بصفة غير ذاته .
ترجم حديث : حسين بن خالد مى گويد : شنيدم از رضا على بن موسى ( ع ) فرمود : خداوند تبارك و تعالى ، از ازل ، عالم ، قادر ، حىّ ، قديم ، سميع و بصير بود و هست .
گفتم : اى فرزند رسول خدا ( ص ) ، گروهى مى گويند : خداوند عزّ و جلّ ، از ازل عالم بود به همراه علم ، قادر بود به همراه قدرت ، حىّ بود به همراه حيات ، قديم بود به همراه قِدم ، سميع بود به همراه سمع و بصير بود به همراه بصر .
فرمود : هر كس به آن معتقد باشد و آن را دين خود قرار دهد ، پس به همراه خدا خدايان ديگر برگزيده است . و چنين شخصى بر چيزى از ولايت ما نيست .
سپس فرمود : خداوند عزّ و جلّ از ازل ، عالم ، قادر ، حىّ ، قديم ، سميع و بصير بود باذاتش . ( نه با صفات ) . منزّه و برتر است از آن چه مشركان و فرق « مشبّهه » مى گويند ، برترى كبير و كبريائى .
ترجمه سخن علامه مجلسى ( ره ) : بيان : بدان كه اكثر حديث هاى اين باب دلالت مى كنند بر نفى افزودگى صفات . يعنى دلالت مى كنند بر نفى « صفاتى كه وجود داشته باشند و بر ذات متعال خدا افزوده شده باشند » . اما اگر گفته شود صفات خداوند متعال عين ذاتش است [ به يكى از معانى زير ] :
1 - يعنى صفات صدق مى كنند بر ذات خداوند .
2 - صفات خداوند ، قائم مقام صفاتى است كه در غير خدا هستند .
3 - صفات خداوند ، امور اعتباريّه هستند كه وجود خارجى ندارند اما واجب الثبوت هستند بر ذات خداوند متعال .
نقدهاى علامه طباطبائى بر علامه مجلسى ( حواشى بر بحار الانوار ) ( فارسى ) — صفحة 344
مساهمون: السيد محمدحسين الطباطبائي
ص٣٤٤