« آن حضرت به اصحاب خود فرمودند كه : مىخواهيد خبر دهم شما را به بدترين مردم ؟ گفتند : بلى يا رسول اللّه ! فرمود : كسى كه تنها سفر كند و عطاى خود را از مردم منع كند و غلام خود را بزند « 1 » » . و از حضرت صادق عليه السلام منقول است كه : « بندهاى كه مؤمن باشد چون هفت سال خدمت كند آزاد مىشود و بعد از آن خدمت فرمودن به آن حلال نيست . و علما حمل فرمودهاند اين حديث را بر آن كه سنّت مؤكّد است كه بعد از هفت سال او را آزاد كنند . و نيز از آن حضرت مروى است كه « در تأديب اطفال و كنيزان پنج تازيانه يا شش تازيانه بيشتر نزنيد و آن را هم به رفق و هموارى بزنيد « 2 » » . و در احاديث معتبره از آن حضرت منقول است كه : « سه كساند كه نماز ايشان مقبول نيست : [ اول : ] غلامى كه از آقاى خود گريخته باشد تا آن كه برگردد و خود را به آقا تسليم نمايد ، [ دوم : ] و شخصى كه پيشنمازى گروهى كند كه به آن راضى نباشد ، و [ سوم : ] زنى كه شوهر از او خشمناك به خواب رود « 3 » .
مقامات العلية في موجبات السعادة الأبدية ( خلاصه معراج السعادة وحلية المتقين ) ( فارسي ) — صفحة 383
مساهمون: الشيخ عباس القمي
ص٣٨٣
و ثواب آزاد كردن بندگان بسيار است و مستحب است آزاد كردن آنها را در شب عرفه و روز آن و شب آخر ماه مبارك رمضان ، چنان كه مولاى مان علىّ بن الحسين عليه السلام چنين مىكرد ، و سالى نبود مگر آن كه آن حضرت در شب آخر رمضان بيست نفر يا كمتر يا بيشتر از غلامان خود را آزاد مىفرمود و روز عيد فطر كه مىشد به آنها جايزه عطا مىفرمود تا احتياج به آن چه در دست مردم است نداشته باشند ، بلكه آن حضرت خادمى را بيشتر از يك سال خدمت نمىفرمود ، و اگر در اول يا در وسط
هامش
( 1 ) . المحاسن ، ص 424 ، عنه بحار الأنوار ، ج 74 ، ص 141 .
( 2 ) . همان ، ص 625 ، كتاب المرافق ، ب 11 ، ح 85 .
( 3 ) . الأمالى طوسى ، ج 1 ، ص 196 ، عنه بحار الأنوار ، ج 74 ، ص 144 .