است . آيا در آن تصريح نشده است كه مقصود انگيختن علما به مبارزه كردن با ظلم اقتصادى و تعدّى معيشتى ، و ايستادن در برابر طاغوتهاى ثروت اندوزى و مترفان مسرف و وابستگان ايشان است ، يعنى كسانى كه به گفتهء پيامبر اكرم « ص » و امام علىّ بن ابى طالب « ع » و امام صادق « ع » :
آنچه را كه حقّ ايشان نيست مىخورند ؛ « 1 » و به گفتهء امام حسن عسكرى « ع » : زاد و توشهء زندگى فقيران را مىدزدند ؟ « 2 » 2
الإمام الحسين « ع » - في الأمر بالمعروف و النّهي عن المنكر ، مخاطبا لعلماء المسلمين : . . . فأمّا حقّ الضّعفاء فضيّعتم . . . و العمي و البكم و الزّمنى في المدائن مهملة لا ترحمون . . . « 3 »
( 1 ) امام حسين « ع » - در بارهء امر به معروف و نهى از منكر ، خطاب به علماى مسلمانان : . . . حقّ ضعيفان را ضايع كرديد . . . و كوران و گنگان و زمينگيران را در شهرها به حال خود رها ساختيد ، كه هيچ كس به ايشان رحم نمىكند . . . 3
الإمام الجواد « ع » - فيما يصف به العلماء العاملين بواجبهم : يبذلون دماءهم دون هلكة العباد . « 4 »
( 2 ) امام جواد « ع » - در توصيف علماى عامل به وظيفه : در راه جلوگيرى از هلاك شدن بندگان خدا كشته مىشوند . « نگاهى به سراسر فصل » را نيز بنگريد .
هامش
« 1 » . فصل 27 ، از باب 11 ، بند « د » ( جلد چهارم / 316 - 319 ) .
« 2 » . فصل 8 ، از باب 11 ، بند « ح » ( جلد سوّم / 408 ) .
« 3 » . « تحف العقول » / 172 ؛ و از چاپ استاد على اكبر غفّارى / 238 .
« 4 » . « كافى » 8 / 57 .