حلاوتِ سخنى كز زبانِ شيرين است * خيال يار كه يكدم ز چشمِ تر نرود
به جاى مردمكِ ديدهء جهانبين است * مگر به نظمِ تو تحسين نكرد ويسى ، يار
كه يك تبسّم او صد هزار تحسين است
از سنجش نسخههاى [
B
و
P
] برمىآيد كه احمد بن فتح اللّه تميمى هروى ، چهار سال پس از نسخهء مكتوب همشهريش ، يعنى ويسى هروى ، براساس نسخهء او ، نسخهاش را با دقّت بيشتر نويسانيده و ظاهرا با توجّه به نسخهء اصل ويسى ، نسخهاى صحيحتر و مضبوطتر از نسخهء همشهريش فراهم آورده است . به اين جهت نگارنده ، نسخهء را از نسخهء ارجح دانسته و اساس تصحيح را بر همين نسخه گذارده است .
علاوه بر نسخههاى مذكور از مذكّر احباب سه نسخه در كتابخانههاى هندوستان و شش نسخه در كتابخانههاى شوروى سابق موجود است كه برخى از آنها را آقاى سيّد محمد فضل اللّه ديده و نسخهاى از سنجش آنها در حدود سى سال پيش ( 1969 م ، دائرة المعارف العثمانية بحيدر آباد الدكن الهند ) با مقدّمهء الحاج سيد عبد الوهاب بخارى ، به مساعدت مادّى وزارت فرهنگ هندوستان عرضه داشته است .
نگارنده در سال 1366 خورشيدى ، كار مقابله و تصحيح مذكّر احباب را به سرانجام رسانيد اما به نشر آن اهتمام نكرد . چند سال بعد ، در حدود 1368 ، دوست عزيز فاضل آقاى سيد عارف نوشاهى تصويرى از نسخهء مطبوع مذكور براى بنده ارسال داشت . بررسى نسخهء مورد بحث - كه گاهى در پاى برگها با رمز از آن ياد شده است - بنده را در زمينهء پژوهش و تصحيح مجدّد تذكرهء نثارى مصمّم كرد ، زيرا نسخهء نه تنها صورت كامل مذكّر احباب را نشان نمىدهد بلكه آقاى سيّد محمد فضل اللّه به اعتبار عدم آگاهى از تاريخ آيين نگارش نسخههاى خطّى و مسلّط نبودن بر زبان و ادب فارسى ، به هيچ روى از پس فراهم آوردن نسخهاى متقن و راست كردن ابيات و عبارات اثر نثارى بخارى برنيامده است . با اين همه او فضل تقدّم زمانى دارد اما در نسخهء عرضه داشتهء او نام مؤلّف به پيروى از استورى ، خواجه بهاء الدين حسن نثارى بخارى ضبط شده كه البتّه غلط است . و پارهاى از غلطخوانيها ، بدخوانيها و اسقاطهاى نسخهء او ، بيرون از مقدّمهء مؤلّف ، عبارتند از :