و ببايد دانست كه شريفترين نوع جود ايثارست ، از بهر آنكه تقديم ديگران بر خود در « 1 » چيزى كه « 2 » مطلوب بود دليل كمال ميل « 3 » و افراط عشق بر كرم كند « 4 » ، حق عزّ اسمه اين نوع را در قرآن مدح فرموده است ، قوله تعالى :
وَ يُؤْثِرُونَ عَلى أَنْفُسِهِمْ وَ لَوْ كانَ بِهِمْ خَصاصَةٌ
. صفت جوانمردان « 5 » مىكند كه يكى از عادت ايشان آنست كه اگرچه درويش باشند بر دوستان خود ايثار كنند .
[ اندازهء ايثار ياران پيغامبر ص و خوشهء خرمايى كه هفتاد خانه بگشت ]
حكايت ( 1 ) در تفسير چنين آوردهاند كه سبب نزول اين آيت آن بود كه دوستى از ياران پيغمبر عليه السلام مر « 6 » دوستى « 7 » را خوشهء خرما « 8 » هديه فرستاد . آن مرد آن « 9 » را به خانهء دوستى ديگر فرستاد و آن ديگر همچنين به خانهء ديگر فرستاد تا عاقبت « 10 » به هفتاد خانه برسيد و باز آخرين آن را به خانهء همين دوست « 11 » فرستاد و هريك با آنكه در غايت گرسنگى و قلت « 12 » وفاقه بودند بر دوستان خود ايثار مىكردند . آفريدگار عالم جل جلاله مر ايشان را بستود و اين آيت فرو فرستاد كه
وَ يُؤْثِرُونَ
الآيه « 13 »
[ ايثار سى و چند درويش گردهء نانى را بر يكديگر ]
حكايت ( 2 ) حسين انطاكى مىفرمايد ، و او « 14 » از جملهء « 15 » مشايخ بوده است . گفت : سى و اند تن « 16 » از ياران من جمع شده بودند و « 17 » يك تا نان بيش نداشتند ، پس آن را « 18 » پاره كردند و در پيش يكديگر نهادند و چراغ
هامش
( 1 ) متن و مپ 2 : دارى
( 2 ) متن و مپ 2 - كه
( 3 ) مپ 2 : مى ، متن و مپ 2 و مج و بنياد + كند ،
( 4 ) در هر چهار نسخه جاى اين كلمه مقدم بر دو كلمه ديگر بود كه در اينجا به قياس تصحيح شد
( 5 ) مج : جوانمردى
( 6 ) متن - مر
( 7 ) متن + خويش ، مپ 2 + خود
( 8 ) متن و مپ 2 - خوشه خرما
( 9 ) متن - آن
( 10 ) مپ 2 و مج : به عاقبت
( 11 ) مپ 2 + اول ، مج : مرد
( 12 ) بنياد - و قلت
( 13 ) متن و مپ 2 - و يؤثرون الايه
( 14 ) مپ 2 - مىفرمايد و او
( 15 ) مج + اكابر
( 16 ) مپ 2 : كس
( 17 ) مج + از
( 18 ) متن - پس آن را