باب دوم در صفت ياقوت زرد
معدن ياقوت زرد هم در كوههاى هندست و آن انواع است .
و بهترين او آن است كى زردى زرد باشد ، چنانك با سرخى جلنارى مىزند .
بعد از آن مشمشى كه لون او فروتر از آن باشد .
بعد از آن شمعى ، شفّاف روشن .
« * » بعد از آن معصفرى كه با گل معصفر زند .
بعد از آن ترنجى .
بعد از آن تبنى كه لونش احسن الوان زرد بود .
و فروتر لونى كه به بياض نزديك بود .
و شبه ياقوت زرد لعل زردفام باشد ، و فرق ميان هر دو به وزن و جلا و طراوت و آتش توان كرد . و باشد كه به كركهن زرد مشتبه شود و هرچ در ياقوت [
a
8 ] عيب باشد در ياقوت زرد نيز عيب بود .
و ياقوت زرد را از سرخ بدان سبب در مرتبه فروتر مىنهد كه لون صفرت از روى طبيعت از لوازم بيماران و آفترسيدگان است .
و او را نيز به سبب تفريح در مفرّحات تركيب مىكنند .
و در قديم قيمت يك مثقال بىعيوب رنگين به صد دينار مىخريدهاند ، و تفاوت قيمت به حسب عيوب به آن درجه بود كه يك مثقال به يك دينار باز آمد .
هامش
( 1 ) - اين سطر در حاشيه تحرير شده است .