« جواهر العرائس و اطايب النفائس » ناميده شده اگرچه از جهت موضوع و مطلب عين يكديگرند ليكن از حيث لفظ يكى نيستند . به اين معنى كه در غالب مواضع عبارات يكى بكلّى با عبارات ديگرى متفاوت است و بدان مىنمايد كه از نسخهء اصلى مؤلّف نسخهاى ثانوى درست شده است كه در عين حفظ مطالب تصرّفاتى در آن از نوع پس و پيش كردن روابط و افعال و كم و زياديهاى لفظى داخل گرديده و به همين جهت ناشرين آلمانى آن فصل از اين كتاب كه موضوع آن صنعت كاشى است ، متن اين فصل را در دو ستون از روى هر دو نسخهء موجود به دست دادهاند .
از دو نسخهء موجود از كتاب عرائس الجواهر مقدمهء يكى به نام « خواجه رشيد الحق و الدولة و الدين » است و ديگرى بنام « مخدوم عالميان ناصر اسلام و ايمان دستور برّ و بحر سلطان سلاطين شرق و غرب . . . عقد نقد ارباب الباب صدارت اسوة و عمدة ارباب وزارت . . . تاج الحق و الدين نجم الاسلام و المسلمين » و در مقدمهء همين نسخه اين عبارت نيز هست : « چون توفيق اتمام و تعليق كتاب عرائس الجواهر و نفايس الاطايب بر دست مولّف اين كتاب و مصنّف اين لباب بنده ابو القسم عبد اللّه بن على بن محمد بن ابى طاهر القاسانى رفيق شد در غرهء محرّم سنهء سبعمائه ببلد مبارك تبريز . »
در مقدّمهاى كه آقاى دكتر هلموت ريتر بر كتابچهء مذكور در فوق نوشته اولا ملتفت هويت موّلف كتاب « عرائس الجواهر و نفايس الاطايب » يعنى ابو القاسم عبد اللّه بن على بن محمّد بن ابى طاهر كاشانى كه اين كتاب خود را در سال
عرايس الجواهر ونفايس الأطايب ( فارسى ) — صفحة 354
مساهمون: ايرج افشار
ص٣٥٤