تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سلوك الملوك ( فارسى ) — صفحة 469

مساهمون:

ص٤٦٩
مردم را از بىادبى منع كند . " ( ص . 149 ) المنجد : الجلواز الذى يخف فى الذهاب و المجىء بين يدى الامير . الشرطى لجلوزته فى الذهاب و المجىء . الجلوزه : الخفة فى الذهاب و المجىء . منتهى الارب : " پاى كار و دامن بردار "

جمّاش

مرد زن‌باره ، مردى كه به دنبال زنان است . " ما آن مرد را ديديم كه كور شده بود بسيار پير گشته و همچنان در راهها به زنان جماشى مىكرد " ( ص . 209 ) اصطلاحا به معنى فريبكار و افسونساز آمده است :
غلام نرگس جماش آن سهى سروم * كه از شراب غرورش به كس نگاهى نيست
حافظ

جمرات

جمع جمره ، محلى كه در مراسم حج سنگ بدان مىاندازند و آن هفت جمره است .

چ

چول

كلمهء تركى است به معنى بيابان " از راه چول تورت قوئى روانه گشته . . . " ( ص . 56 ) " كه مبادا به راه چول خوارزم بيرون روند " ( ص . 57 )

ح

حانث

كسى كه سوگند خود را بشكند . حنث اليمين : لم يف بموجبها

حجر

منع . محدوديتى كه به حكم قاضى براى تصرفات مالى افراد ممكن است برقرار شود . " ابو حنيفه حجر به حر تجويز نمىكند " ( ص . 281 ) " ابو حنيفه حجر تجويز مىكند در موضعى كه نفع او بعامه عايد گردد . همچو حجر بر طبيب جاهل و مفتى فاسق " ( ص . 281 )

حجت

دليل . " انواع حجتها منقسم است به دو قسم : ظاهر و باطن . . . نص حجت ظاهره است از رسول و علت حجت باطنه . . . و علماى ما ظاهر را از حجتها قياس خوانند و باطن را استحسان " ( ص . 102 )

حد

" در لغت منع است . . . و در شريعت عبارت از عقوبتى است كه مقرر باشد از جهت حق خداى تعالى ، يعنى عقوبتى كه آن را تقدير كرده باشند از براى گناهى كه آن را كم و زيادت نتوان كرد " ( ص . 303 ) كيفرهائى كه ميزان آن در شرع مقرر است . از حدود پنجگانهء مقرر در شرع ، چهار تا ( حد زنا و حد شرب خمر و حد سرقت و حد قطع طريق ) صرفا حق الله