( 206 )
باب دهم : در طالع
تحويل سال با دست آوردن : نگه كن در تقويم شمس آن روز كى از ؟ ؟ ؟ كمتر بوذ و روز دوّم [ كى ] افزون باشذ كمتر از بيشتر نقصان كن آنچ بمانذ بهت بوذ . پس ببين تا از روز كمتر چند فزونى دارذ آن فزونى بعد بوذ ، در كد ضرب كن و بر بهت ببخش كى ساعات گذشته از پس نيم روز حاصل آيذ و بنگر اگر از ساعت نيمروز كمتر بوذ با ساعات نيمروز جمع كن كه مجموع ساعات بوذ گذشته از آن روز و اگر از ساعات نيم روز فزون بوذ ازو نقصان كن [ و ] آنچ بمانذ ساعات بوذ از اوّل شب گذشته و اگر فزونى چندان بوذ كى نيم روز و ساعات شب هر دو ازو نقصان كن آنچ بمانذ ساعات بوذ از روز دوّم ، پس آنچ مانده بوذ در يه ضرب كن كى داير حاصل آيذ و داير را در مطالع بلد ، قوس بستان كى برج و درج طالع تحويل سال باشذ .
مثالش : طالع تحويل سال تمج روز سروش [ آفتاب ] يا كط نب روز رشن ؟ ؟ نا « 1 » بهت نط و بعد ح در كد ضرب كن حاصل آيذ 192 و بر بهت ببخشيذيم ج يه « 2 » بازآمذ ، و ساعات نيم روز و ؟ باشذ ساعات گذشته از اوّل روز سروش ط يه « 3 » در يه ضرب كرديم [ داير ] بازآمذ قلح لب « 4 » قوسش بستذيم برابرى قلز كز برج اسد كه بوذ و بمانذ سه در س ضرب كرديم و بر عد كى حصّه يك درجه است ببخشيذيم حاصل آمذ نب پس معلوم شذ كى طالع سال برج اسد كه نب بوذ .
فصل : و اگر اوّل هر فصلى را خواهى كى طالع بيرون آورى با جزوى مفروض از تقويم شمس و همچنانك گفتيم عملها كن تا داير حاصل شوذ پس نگاه كن تا آفتاب در كدام برج و درج و دقيقه است اگر طالع بروز خواهذ بوذن مطالع جزء آفتاب برگير ببلد و اگر بشب بوذ مطالع نظير جزء آفتاب ، آنچ بوذ بر داير افزاى كى مطالع طالع حاصل آيذ و چون قوس ستانى برج و درج طالع بازآيذ و از بهر آن طالع سال را مطالع جزء شمس [ با نظير او ] به كار نيايذ كى مطالع اوّل حمل شش بوذ يك دور ، و هر وقت كى مطالع طالع از يك دور فزونتر بوذ [ خود ] دور نقصان بايذ كردن ، و چون بشب بوذ قف بر بايذ فزوذن . و اللّه اعلم .
هامش
( 1 ) . نسخه ملك ؟ ؟ ؟ نا .
( 2 ) . توبينگن « يب » و قاهره « يد » .
( 3 ) . نسخه قاهره يد و بايد اين رقم درست باشد .
( 4 ) . نسخه ملك لب . و چون « ط يه » را در « يد » ضرب كنيم « قلح ل » بدست مىآيد .