مسئله نوزدهم : چرا از يط ( - 19 درجه ) ميزان تا ج ( - 3 درجه ) عقرب درجات محترقه خوانند
جواب : از بهر آنك گويند كى هبوط نيّرين اندرين ميانه بوذ و شرف زحل و خانهء مرّيخ اندر اينجاست و نيز آخر برج ميزان و اوّل برج عقرب حدّ مرّيخ است [ و آن ستارهى كى اينجا بوذ بر ميان فلك مستقيم رود نه بشمال مايل بود و نه بجنوب ] .
مسئله بيستم : چرا سهم سعادت را سهم قمر خوانند
جواب : چنانك درجهء طالع را از بهر طلوع ، طالع شمس خوانند سهم سعادت را طالع قمر گويند و سبب اين آنست كى « 1 » ميان شمس و طالع هميشه چندان بوذ كى « 2 » از ميان قمر و سهم سعادت .
مثالش : شمس اندر ه يط يح « 3 » ( - حمل 19 درجه و 18 دقيقه ) قمر ج ط ل ( - سرطان 9 درجه و 30 دقيقه ) طالع ( 118 ) ى يه نه « 4 » ( - دلو 15 درجه و 55 دقيقه ) سهم اندر ا و ب ( - ثور 6 درجه و 2 دقيقه ) بوذ پس از شمس تا طالع ط كو لو ( - جدى 26 درجه و 36 دقيقه ) « 5 » است و از قمر تا سهم همچندين « 6 » .
و ازينجا معلوم شذ كى هر سهمى كى بوذ بذان منسوب « 7 » كنند كى دورى تابذ « 8 » و چندان باشذ كى از ستارهء دوّم تا طالع و اللّه اعلم و احكم .
هامش
( 1 ) . در نسخه اساس بعد از « كى » « بعد » اضافه كردهاند .
( 2 ) . در نسخه اساس بعد از « كى » « بعد » اضافه كردهاند .
( 3 ) . نسخه قاهره : « حمل يط . » .
( 4 ) . نسخه توبينگن يا نه ن ( - حوت 55 درجه و 50 دقيقه ) نسخه تهرانى ( حوت 55 درجه و 7 دقيقه ) .
( 5 ) . نسخههاى ديگر لب ( - 32 دقيقه ) .
( 6 ) . در نسخه اساس بعد از همچندين اضافه كردهاند : يعنى ط كولو .
( 7 ) . در نسخه اساس قبل از « منسوب » اضافه كردهاند « ستاره » .
( 8 ) . در نسخه اساس قبل از « تابذ » اضافه شده « سهم » و بعد از « تابذ » نيز « بعد آن ستاره » با خط كمرنگ آمده است .