زيرا در چنين صورتى سبب اقوى است از مباشر .
2 - در جائى كه شخص ديگري را وادار بسرقت كرده و او را در صورت مخالفت تهديد بقتل كرده باشد در اين صورت نيز ضمان بر آمر است براى اينكه آمر اقوى است از مباشر .
( كليات حقوقى 22 ، 23 )
مُبالَغَه
- ( اصطلاح اهل بديع ) و از محسنات بديعيه است و آن ادعاى وصفى بود در نهايت بلوغ و رسائى و شدت از باب اغراق و زيادهروى در توصيف اگر مدعى عادة و عقلا ممكن باشد مبالغه است و اگر تنها عقلا ممكن باشد اغراق است و اگر ممكن نباشد غلو است ( از كشاف 155 ) .
مُبايَنَة
- ( اصطلاح منطقى ) و تباين دو مفهوم است رجوع به فرهنگ علوم عقلى تأليف نگارنده شود .
مَبْدَأ
- اسم است از بدء و اطلاق بر سبب شود .
رجوع به فرهنگ علوم عقلى شود .
مُبْتَداء
- ( اصطلاح نحوى ) و اسمى است مجرد از عوامل لفظيه كه مسند اليه واقع شود و اصل در مبتداء آنست كه مقدم باشد مانند « زيد قائم » و معرفه باشد . چنان كه در مثال فوق و بالجمله مبتدا اسمى است كه كلام بدان شروع مىشود و خبر آن باشد كه معنى بدان تمام شود مبتداء و خبر هر دو مرفوعند مبتدا گاه وصف است مانند اسم فاعل و مفعول و بالجمله هر وصفى كه متكى باشد بر استفهام يا نفى ، در مبتداء وصفى اسم مرفوع كه جانشين خبر است مانند « كيف جالس الزيدان و أ مضروب الزيدان » و لكن اگر ضمير مستمر را رفع دهد مبتدا نخواهد بود مانند « قاعد » در « ما زيد قائم و لا قاعد » و در مواردى كه خبر مفرد باشد آن وصف خبر مقدم خواهد بود و مرفوع آن مبتداء مؤخر مانند « أ قائم الزيدان - أ قائم الزيدون » و خبر گاه مفرد است ، گاه اسم است گاه فعل و جمله يا جملهء اسميه است يا فعليه يا ظرف و جار و مجرور مانند « زيد قام ابوه » و « زيد قائم ابوه » و
« لِباسُ التَّقْوى ذلِكَ خَيْرٌ »
در صورتى كه خبر جمله است بايد مشتمل بر ضميرى باشد كه عايد به مبتدا شود يا مشتمل بر امرى ديگر باشد كه خبر را بمبتداء مربوط كند .
( از سيوطى ص 43 ، 49 الهدايه ص 178 )
مُبْتَدِئَة
- ( اصطلاح فقهى ) و كسى است كه براى اولين بار حيض شود و يا عادت معينى نداشته باشد اعم از آنكه اختلاف در وقت باشد يا عدد
مُبتَدى
- ( اصطلاح عرفانى ) و مبتدى كسى است كه به قوت عزم و ارادهء خود وارد در سلوك و طريق اهل الله و سائرين الى الله شده و كمر خدمت در ميان بسته و آداب شريعت و احكام طريقت را متحمل شده باشد .
مَبْدأ
- ( اصطلاح فلسفى ) بر هر چه سبب گفته مىشود مبدأ هم گويند و بر آنچه مبدأ حركت است نيز مبدأ گفتهاند و مبدأ اعلى بر چيزى گفته مىشود كه اولين مبدأ موجودات است و « المبدأ ان لا يكون