شيخ نورانى ز ره آگه كند * با سخن هم نور را همره كند
در حديث است كه :
الشيخ فى قومه كالنبى فى امته
شيخ كامل بود و طالب مشتهى * مرد چابك بود و مركب درگهى
ديد آن مرشد كه او ارشاد داشت * تخم پاك اندر زمين پاك كاشت
شيخ دانا زين عتابش گرم شد * در سخن يكباره بىآزرم شد .
پارهء از تركيبات :
شيخ امت ، شيخ قوم ، شيخ خانقاه ، شيخ دانش ، شيخ دانا ، شيخ الشيوخ ، شيخ الطائفه ، شيخ العرب .
شَيدا
- ( اصطلاح عرفانى ) شدت غليان عشق و عاشقى را گويند كه در اين مقام عاشق خود را فراموش كند و اهل جذبات را نيز گويند .
عراقى گويد :
هر بيدل شيدائى ، افتاد بسودائى * وندر دل من الا سودات نمىافتد
از جور تو مينالد ، هر جاى كه مهجوريست * اين جور و جفا با من تنهات نمىافتد
كشيده كار تنهائيم بشيدايى * ندانم اين همه غم چون كشم به تنهايى
ز بس كه داد قلم شرح سرنوشت فراق * ز سرنوشت قلم نامه گشت سودايى
شِير
- ( اصطلاح نجومى ) يكى از صور ستارگان بود رجوع شود به سبع .
شَيطان
- ( اصطلاح كلامى و عرفانى ) مأخوذ از شطن ، شطونا است يعنى « بعد بعدا و شيطان گويند از جهت دورى او از خدا و گفته شده است مأخوذ است از شاط يشيط شيطا اى هلك هلاكا و آن نار غير صافيه است و ممزوج با ظلمات كفر است .
( كشاف ص 866 ) .
و گفتهاند شيطان نار غير صافيه است كه ممزوج با ظلمات است كه جارى مجراى خون بنى آدم است ( كشاف ص 788 ) .
در قرآن مجيد است :
الشَّيْطانُ يَعِدُكُمُ الْفَقْرَ
-
وَ ما يَعِدُهُمُ الشَّيْطانُ إِلَّا غُرُوراً
بهر حال در مورد ماهيت شيطان سخن بسيار رفته است .
الشَّيطانيَّه
- از فرق اماميه و از اصطلاحات كلامى است اين فرقه پيرو محمد بن النعمان الرافضى ملقب به شيطان الطاق مىباشند .
و امامت را پس از امام صادق متعلق به امام موسى الكاظم و پس از او بيكى از نوههايش ميدانند . اين فرقه در بعضى از موضوعات با هشاميه مشترك است .
( از مختصر فرق بين الفرق ص 63 )
شَيطانِ لا حَول خوان
- ( اصطلاح ذوقى ) و كنايت از انسان رياكار است .
شِيعَه
- ( تشيع ) ( اصطلاح كلامى ) .
پيروان على بن ابى طالب ( ع ) داماد حضرت رسول اكرم .
پيروان خلافت بلا فصل على بن ابى طالب .
كسانى كه معتقدند كه حضرت على ( ع ) منصوصا از طرف پيامبر گرامى اسلام به خلافت منصوب گرديده است و مسألهء شورا را نفى ميكنند باستناد روايات متعدد و متواتر كه مستند به حضرت رسول است كه وى در موارد متعدد صراحتا حضرت على