تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ معارف اسلامى ( فارسى ) — صفحة 1073

مساهمون:

ص١٠٧٣
ستارگان قنطورس را گويند يعنى خوشه‌هاى - خرما . ( از التفهيم ص 106 )

شَمائِل

- ( اصطلاح عرفانى ) شمائل امتزاج جماليات و جلاليات را گويند و اندك جذبهء الهى را گويند .

شَمشاطى

- ( اصطلاح كلام ، ملل و نحل ) يكى از بنيانگذاران فرقه‌هاى مذهبى مسيح است ، وى گويد حضرت عيسى يكى از بندگان خداوند است و در او الوهيتى نيست و منظور از كلمات روح القدس و اب و ابن نامفهوم است . ( از ملل و نحل ابن خزم ص 480 ج 1 )

شُمَيطيَّه

- ( بضم شين و فتح ميم - كلامى ) پيروان يحيى بن ابى شميط را گويند كه بامامت محمد فرزند امام صادق اعتقاد دارند ( از ملل و نحل شهرستانى ص 78 ) .

شَمع

- ( اصطلاح عرفانى ) شمع نزد صوفيان نور الهى را گويند . و باز گفته شده است كه شمع اشارت به پرتو نور الهى است كه ميسوزد دل سالك را و نيز اشارت به نور عرفانست كه در دل صاحب شهود افروخته ميگردد و آن دل را منور كند و شمع الهى قرآن مجيد را گويند . ( از كشاف ص 764 - شرح گلشن ص 34 ) . عطار گويد :
شمع رويت را دلم پروانه‌ايست * ليك عقل از عشق چون بيگانه‌ايست پر زنان در پيش شمع روى تو * جان ناپرواى من پروانه‌ايست بر سر موييست دل از ديرگاه * يك سر موى توام در شانه‌ايست
حافظ گويد :
يا رب آن شمع دل افروز ز كاشانهء كيست ؟ * جان ما سوخت بپرسيد كه جانانهء كيست ؟ حاليا خانه براند از دل و دين منست * تا هم آغوش كه مىباشد و همخوابهء كيست ؟
نازم سرت اى شمع كه شهرى زدى آتش * و انديشه ز دود دل پروانه نكردى
شراب و شمع جان ، انوار اسراست * ولى شاهد همان آيات كبرى است
بعضى گويند كنايت از حضور است كه پرتو اسرار الهى را در مقام حضور دريابد هر كه تواند ( از كشاف اسرار ص 93 ) .
هر كه او را ذوق اين اسرار نيست * جان او را با حقيقت كار نيست من كه چشم از غير او بردوختم * شمع جان از نور او افروختم از دو عالم بر جمالش ناظرم * جز برويش در جهان مىننگرم

شَواغِلِ بَرزَخيَّه

- ( اصطلاح فلسفى ) شواغل برزخيه قيود و علائق مادى و جسمانيات را اشراقيان شواغل برزخيه ناميده‌اند از آن جهت كه انسان را از توجه بعالم قدس و معنويات و نيل بدرجات عاليه باز ميدارد . ( از مجموعهء دوم مصنفات ص 225 )

شَواغِلُ الحَواس

- ( اصطلاح فلسفى ) مراد جسمانيات و علائق مادى است كه حواس را از درك حقايق معنوى باز دارد . ( از مجموعه دوم مصنفات ص 236 )