و نيز رجوع كنيد بروضة الصفا ، و حبيب السير ، و على الخصوص حواشى چهار مقاله چاپ ليدن در مواضع عديده كه مطالب تاريخى مفيد دارد ، و آداب اللغة جرجى زيدان و فهرست كتابخانهء خديويهء مصر و ساير كتابخانهها و غيرها .
اما از تاريخ تأليف رسالهء ما نحن فيه همين قدر معلوم مىشود كه اين رساله هم مانند ساير رسائل فارسى ابن سينا به خواهش علاء الدولهء كاكويه تصنيف شده ، و چون شيخ بعد از فوت شمس الدوله ( حدود 412 ظاهراً ) باصفهان رفته و بعلاء الدوله پيوسته است مسلم است كه تصنيف اين رساله نيز از مسافرت او باصفهان ( يعنى از سال 412 ) مؤخر بوده است .
مأخذ تصحيح اين چاپ رساله چهار نسخه است بدين قرار :
1 - نسخه « آ » و آن يازده ورق است در مجموعهء شانزده رساله جزو كتب اهدائى نگارنده بدانشگاه طهران كه از ورق « آ » 65 مجموعه شروع و در ورق « ب » 75 ختم مىشود ، و اين مجموعه بسال 1061 در صفحات هجده سطرى كتابت شده ، و گر چه كاتب نسخه بىسواد بوده و آن را زياد تحريف كرده ، ولى ظاهراً از روى نسخهء معتبرى كتابت شده ، و از سه نسخهء ديگر معتبرتر است .
2 - نسخهء « ب » كه چون دسترسى بدان نداشتيم و مطمئن بوديم كه بدقت در چاپ سابق از آن استفاده شده - در اين چاپ با دقت كامل از روى چاپ سابق استفاده شد .
3 - نسخهء « ج » متعلق بكتابخانهء ملّى ملك كه بقطع ربعى كوچك در يك مجلّد جداگانه است .
رگشناسى يا رساله در نبض ( فارسى ) — صفحة مقدمه 27
مساهمون: أبو علي سينا
صمقدمه ٢٧