و پس از وى ارشوك ريموند « 1 » دنبالهء كارهاى آنها را گرفته تا بدوران ژرار دو كرمون ميرسد ، كتب اين دو دانشمند ايرانى چنان مورد توجه دانشمندان اروپائى قرار گرفته كه خود آنان در دائرة المعارف اسلامى در اين باب چنين عقيدهمند ميباشند : « آن مقدار از كتابهاى رازى كه بلاتينى ترجمه گرديده تا قرن هفدهم اهميّت و اقتدار خود را از دست نداده است » .
بارى اين ترجمهها در اروپا رخنه نموده و در دورانى كه اروپا فاقد همه نوع وسائل تنوير افكار و گرفتار كشمكشهاى مذهبى بودهاند مشعل دارانى مانند استادان مذكور در بالا چه در ممالك شرقى و چه در ممالك غربى اسلامى بتمدن آتيه اروپا كمك شايانى نمودهاند و در حقيقت تمام فرهنگ طبى اين دوران در حوزه سلطه و اقتدار پزشكانى مانند رازى و ابن سينا بوده است .
مطلب مربوطه به انتقال طبّ از يونان بايران و از مشرق زمين به اروپا و ترجمه و تأليف كتب طبّى و اختصاصات طبّ اسلامى ايرانى و ميراثى كه از علم طبّ به ابن سينا رسيده و شرح كتب و مؤلفات طبّى شيخ و مقايسه بين ابن سينا و رازى و نتيجه نبوغ و زحمات پزشكان اسلامى بالاخص ايرانيان بعالم طبّ را بدين جا خاتمه داده و اينك وارد بحث در رسالهء جوديه ميشويم .
هامش
( 1 ) -Archeveque Raymond.