مىدانند .
هفت . او در علم كلام ، معتقد به ثبوت معدومات بوده است . « 1 » هشت . به گفتهء صاحب رياض العلماء ، او معتقد به عدم انتساب روضهء الكافى به كلينى بوده و آن را به ابن ادريس حلّى ، نسبت مىداده است ؛ چنان كه اين قول را به برخى اصحاب ، مانند شهيد ثانى نيز نسبت دادهاند . هر چند كه صحّت اين انتساب ، به اثبات نرسيده است ، « 2 » ولى با توجّه به عبارت شارح در كتاب الصافى فى شرح اصول الكافى ، صرفاً ترديد وى در انتساب بخش روضه به كتاب الكافى اثبات مىگردد ، چنانچه مىگويد :
اشتمل كتاب الكافى ثلاثة و ثلاثين كتاباً ، فإن كان الروضة من الكافى فحينئذٍ يكون كتاب الكافى أربعة و ثلاثين كتاباً . « 3 »
مگر اين كه صاحب رياض العلماء ، دليل ديگرى بر مدّعاى خويش يافته باشد .
ملّا خليل ، در اواخر عمر ، بينايى خود را از دست داد . وى در سن 88 سالگى در سال 1089 ق ، در زادگاه خود وفات كرد و در مدرسهء معروف خود به نام « خليليه » مدفون گرديد .
ب . معرّفى الشافى فى شرح اصول الكافى
در قرن دهم و يازدهم ، در بين عالمان ، اقبال گستردهاى به شرحنويسى ، شكل گرفت و همان گونه كه در آغاز اشاره شد ، شرحهاى بسيارى بر كتاب الكافى به نگارش درآمد ، كه از مهمترين شرحهاى آن دوران ، شرح اصول الكافى ، صدر المتألّهين شيرازى ( 1050 ق ) است . اين شرح ، روش متفاوتى با شرحهاى پيشين داشت . او با توضيح معانى به روش عقلى و فلسفى و طرح مسائل حكمت متعاليه در اين كتاب ،
هامش
( 1 ) . ر . ك : همان جا .
( 2 ) . رياض العلماء ، ج 2 ، ص 262 .
( 3 ) . الصافى فى شرح اصول الكافى ، ص 31 .