تفسيرى و تأويلى در الكافى ، ارائه شده است .
فصل اوّل : كلّيات
عنوان فصل اوّل اين بخش ، « كلّيات » است كه نگارنده در آن ، به تبعيّت از سنّت رايج ، به بررسى دربارهء معناى لغوى و اصطلاحى « تفسير » و « تأويل » و رابطهء بين آن دو ، پرداخته است .
معناى لغوى تفسير
اهل لغت ، معانى بسيارى براى تفسير بيان داشتهاند و آن را معمولًا با كلماتى مانند :
ابانه ، تبيين ، تفصيل ، ايضاح و كشف ، مترادف دانستهاند . از جمله ، ابن فارس مىگويد :
اين كه گفته مىشود : « فسرتُ الشىء » ؛ يعنى : چيز پوشيدهاى را كشف نمود و آن را روشن ساخت . « 1 »
ابن منظور نيز مىگويد :
فسّر ، به معناى بيان است . . . . كشف نمودن چيز پوشيدهاى را « فسر » مىگويند و تفسير ، براى كشف نمودن لفظ مشكل به كار مىرود . « 2 »
معناى اصطلاحى تفسير
كثرت استعمال كلمهء « تفسير » در مورد بيان و توضيح معانى و مفاهيم آيات قرآن ، موجب شده است كه واژهء « تفسير » در ميان دانشمندان علوم دينى ، معناى خاصّ اصطلاحى به خود بگيرد و در خصوص قرآن كريم ، به كار رود . ابوحيّان در البحر المحيط ، در معناى اصطلاحى تفسير مىنويسد :
هامش
( 1 ) . معجم مقاييس اللغة ، ج 4 ، ص 504 ، مادّهء « فسر » .
( 2 ) . لسان العرب ، ج 5 ، ص 55 .