« رَبَّنا وَسِعْتَ كُلَّ شَيْءٍ رَحْمَةً وَ عِلْماً فَاغْفِرْ لِلَّذِينَ تابُوا وَ اتَّبَعُوا سَبِيلَكَ »
. « 1 » نويسنده ، در بخش پنجم ، با استفاده از آيات و روايات ، برخى از شرايط تحقّق مقام رجا را ذكر كرده است . ايشان در ابتدا ، آيهء 218 سورهء بقره
« إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ الَّذِينَ هاجَرُوا وَ جاهَدُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ أُولئِكَ يَرْجُونَ رَحْمَتَ اللَّهِ وَ اللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ »
را نقل نموده و از آن ، سه شرط ، استخراج نموده است :
1 . ايمان : باور داشتن مبدأ و معاد روحى ؛
2 . هجرت : دورى جستن از هرچه انسان را به اخلاق زشت و كردار پليد ، آلوده مىكند و از خدا دور مىسازد ؛
3 . جهاد : كوشش در امر اطاعت و انجام دادن وظايف و تكاليف عبادى است . جهاد در راه خدا ، بر حسب اختلاف شرايط ، از جهات گوناگون ، مختلف است .
نويسنده ، در همين راستا ، دعايى از امام جواد عليه السلام نقل مىكند :
اللَّهم اجعلنا ممّن نوى فعمل ولا تجعلنا ممّن شقى فكسل ولا ممّن هو على غير عمل يتّكل ! « 2 »
وى نتيجه مىگيرد كه اعتقاد خالى از عمل ، براى رسيدن انسان به سعادت ، كافى نيست . صرف اين كه انسان ، خود را شيعه بداند ، ولى در عمل ، از اهل بيت عليهم السلام پيروى نكند و يا بگويد كه محور كارهايم ، اهل بيت عليهم السلام هستند ، ولى در عمل ، كارهاى ضدّ آنان انجام دهد ، اين شيوه ، سعادتآفرين نيست .
آخرين بخش از اين فصل ، به نتايج حاصله از بررسى مسئلهء رجا در آيات قرآن و احاديث ، اختصاص يافته است . اين موارد ، در چهار محور ، خلاصه شدهاند :
1 . اميد ، لازمهء زندگى و حركت و تلاش و تكاپوى انسانهاست ؛
هامش
( 1 ) . سورهء مؤمن ، آيهء 7 .
( 2 ) . مفاتيح الجنان ، دعاى شب اوّل ماه رمضان .