درباره شخص مدفون در اين بقعه ، چند ديدگاه وجود دارد ؛ برخى تصور كردهاند كه اين مكان ، مدفن قاسم بن امام حسن مجتبى ( ع ) است ؛ در حالى كه به اجماع همه مورخان و ارباب تراجم ، قاسم بن حسن ( ع ) ، در كربلا به شهادت رسيد و به نوشته بيهقى ، مقابل عمويش در كربلا در سن 16 سالگى كشته شد و قاتل وى ، « عمرو بن سعيد بن نفيل » بود . او كنار ساير شهدا ، در كربلا به خاك سپرده شد . « 1 »
اما « سيد مهدى قزوينى » مىنويسد كه صاحب اين مزار ، قاسم اكبر بن امام حسن مجتبى ( ع ) است « 2 » كه در ركاب جدش امام على ( ع ) و پدرش امام حسن ( ع ) در نهروان ، شركت كرد و پس از زخمى شدن در اين مكان ، وفات يافت و به خاك سپرده شد . « 3 »
حرزالدين پس از بازگويى اين سخن قزوينى ، مىنويسد : « 4 »
مخفى نماند كه سيد مهدى قزوينى ، تنها كسى است كه اين ادعا را كرده است و ما بر منبع سخن ايشان ، دست نيافتيم . مؤلف گويد : حالِ صاحب قبر ، براى ما روشن نيست و نمىدانيم كه قاسم بن حسن كيست ؟ آيا حسنى است يا حسينى ؟
سيد عبدالرزاق كمونه نيز با صراحت مىگويد : « 5 »
من اطلاعى به دست نياوردم كه حسن بن على بن ابى طالب ( ع ) ، به جز قاسم كه در كربلا با عمويش امام حسين ( ع ) به شهادت رسيد ، پسرى به نام قاسم ، داشته باشد و بر منبع سخن سيد مهدى قزوينى ، دست نيافتم .
هامش
( 1 ) . لباب الانساب ، ج 1 ، ص 401 .
( 2 ) . فلك النجاة ، ص 22 .
( 3 ) . آرامگاههاى خاندان پاك پيامبر ، ص 303 ؛ معجم المراقد ، ص 319 .
( 4 ) . مراقد المعارف ، ج 2 ، صص 194 و 195 .
( 5 ) . مشاهد العترة الطاهرة ، ص 237 ؛ كتاب المزار ، صص 143 و 144 .