داشته و در اين دوره از تدريس ، فضلايى حضور يافته بودند كه بعداً از مراجع و علماى بزرگ شيعه شدند ، از جمله آيات عظام : سيد حسين بروجردى ، آقا ضياء الدين عراقى ، آقا سيد محمد نجف آبادى و مير سيّد على نجف آبادى .
وى سپس به نجف اشرف مهاجرت نمود و مدّت تقريباً هفت سال با جدّيت كامل به تحصيل نزد بزرگانى همچون آيات عظام : آخوند خراسانى ، آقا سيد محمد كاظم يزدى ، آقا شيخ محمّد حسن مامقانى و آقا شيخ هادى تهرانى پرداخت . « 1 »
پس از بازگشت به اصفهان در مسجد نو بازار اصفهان به تدريس سطوح عاليه همچون « قوانين » ، « مكاسب » ، « رسائل » و « كفايه » و سپس خارج فقه و اصول پرداخت و محفل درس او مشحون به بزرگان علم بود . « 2 »
وى از مشاهير علما و مدرّسين اصفهان بوده و به زيور عدالت و تقوى آراسته بود . او پيوسته مورد وثوق تمام طبقات اصفهان و توابع آن سامان قرار داشت و مسائل فقهى به او مراجعه مىگرديد . حجره او در مدرسه نيمآورد بازار بود و اكثر به جز روزهاى تعطيل در آن حجره به سر مىبرد . هيچ گاه در اصفهان خانه تهيه ننمود و با كمال قناعت و زهد به سر برد . او به راستى مرد علم و تقوى و فضيلت بود و در اواخر عمرش مجتهد اعلم و جامع الشرايط اصفهان محسوب مىگرديد . « 3 »
استاد همايى مىنويسد : اين مرد در علم و تقوى و امانت و صداقت ، نسخه ثانى برادر بود ، حقير كتاب « قوانين الأصول » را نزد ايشان خواندم .
از جلوههاى تقوى و زهد آن بزرگ يكى آن كه در اوايل ايّام قحط و مجاعه سال
هامش
( 1 ) . علامه طهرانى در شرح حال آية الله درچه اى مى نويسد : « كان من فضلاء تلاميذ شيخنا آية الله الخراساني والعلامة الشيخ هادي الطهراني . وهو المجيز لميرزا محمد طبيب زاده الاحمدآبادي . واليوم من العلماء المروّجين المدرّسين باصفهان » . نقباء البشر ج 5 ص 475 .
( 2 ) . ر . ك : نگاهى كوتاه به خاندان و زندگانى آية الله سيّد ابوتراب مرتضوى درچه اى ص 28 - 22 .
( 3 ) . رجال اصفهان كتابى ص 218 .