113 . سيد موسى همدانى
« هو السيد آغا موسي بن الحاج ميرزا عبد الصمد القاضي ابن ميرزا حسن الرضوي النيسابوري الهمداني . عالم فقيه كامل . كان من أجلاء العلماء ، واشتغل في اصفهان علي علمائها حتي صدرت له الإجازة من العلامة الحاج الشيخ محمد باقر الاصفهاني .
وتوفي رحمه الله بهمدان سنة 1336 . وإخوته : الحاج آغا محمد « 1 » وآغا جعفر « 2 » والحاج آغا حسين كلّهم علماء أجلاء رؤساء في همدان » . « 3 »
114 . آقا سيد مهدى درچه اى
عالم عامل و فقيه كامل . فرزند عالم فاضل زاهد متقى آقا سيد مرتضى درچه اى ، « 4 » فرزند آقا سيد احمد ، از اعقاب عالم جليل مير محمد هادى سبزوارى « 5 » فرزند محدّث
هامش
( 1 ) . « عالم فقيه كامل ورئيس جليل . من العلماء الأجلاء الرؤساء بهمدان . كان اشتغاله على علماء اصفهان وله عدة تصانيف . توفى بهمدان فى شعبان سنة 1319 . . . وولده الآغا رضا من الأفاضل ، وقد جمع كلمات القصار للأمير عليه السلام » . نقباء البشر ج 5 ص 227 .
( 2 ) . « عالم جليل ، ولّى منصب القضاء فى همدان بعد والده القاضى ، وتوفى زائراً فى كربلاء 1325 ، وقام مقامه أخوه الآغا موسى ، ثمّ الآغا حسين القاضى » . نقباء البشر ج 1 ص 291 .
( 3 ) . نقباء البشر ج 5 ص 404 .
( 4 ) . به نوشته مرحوم معلم حبيب آبادى وى در 29 شعبان 1288 ق وفات كرده و عظامش را حمل به نجف اشرف نمودند . وى در معنويت و عبادت و تقوا و توكل و زهد ، مقامى بس عالى داشته ، و از نظر علمى نيز تا سطوح عالى را براى برخى از فرزندان خود تدريس مى كرده است . او تا آخر عمر اقامه جماعت نكرد و حتى پس از آن كه مسجدى براى ايشان نزديك خانه اش ساختند حاضر به اين كار نشد . از نظر دورى از جاه و مظاهر دنيا حاضر نمى شد براى او اسب و قاطر مجهز هنگام رفتن به اصفهان و بازگشت به درچه بياورند و هر هفته جمعه براى رفتن به مدرسه و تدريس و چهارشنبه براى بازگشت به درچه پياده مى رفت و سرانجام با اصرار مردم قبول كرد كه براى او اسب يا قاطر سوارى بياورند به اين شرط كه از خارج درچه تا خارج اصفهان سوار شده ولى در داخل شهر و ميان مردم پياده باشد .
( 5 ) . از علماى عصر صفوى و مؤلف « اصول العقائد » كه به وسيله مرحوم سيّد سعيد طباطبائى نائينى چاپ سنگى شده است . وى تأليفات ديگرى نيز داشته و در سال 1113 ق وفات نموده است . سنگ نوشته مزار او كه در حرم امامزاده اسماعيل نزديك قبر منسوب به حضرت شعيا قرار دارد چنين است : « وفات مرحوم مغفور مرحمت و سيادت پناه ، علامى فهامى ، مجتهد الزمانى ، مير محمّد هادى ، ابن سيادت پناه ميرلوحى ، به تاريخ چهارم شهر جميدى الثانى سنه 1113 » .