حكم أكل خواهد بود ، و علّت مانعه از أكل باعث منع از آن نيز مىشود » . « 1 »
نقد كلام كاشفالغطاء
مرحوم كشفالغطاء در مورد الحاق دخان به غبار ، به دو دليل استناد كردهاند :
1 - دخان در حق معتادى كه از آن لذت مىبرد مانند قوت است ؛
2 - دود شديدتر از غبار است .
در نقد كلام ايشان مىتوان گفت :
اولًا : مقتضاى دليل دوم شما الحاق مطلق است و حال آن كه مقتضاى دليل اول الحاق درخصوص متلذّذ معتاد است ، كه ظاهراً فتوا نيز بر مقتضاى دليل اول مىباشد . پس بين دو دليل ايشان و مقتضاى آن دو به نوعى تعارض است .
ثانياً : شديدتر بودن دود از غبار محلّ تأمل است . بر فرض اشدّ باشد فرق نهادن در اين شديدتر بودن معتاد و غيرمعتاد محل تأمل است .
ثالثاً : جناب صاحب هدايه مىفرمايد : ليكن إلى الآن بر حقير علّت بودن امر مذكور [ ضعيف نمودن قوّهى حيوانيه ] محقّق نشده ؛ تا در هر امرى كه آن علّت موجود باشد آن حكم را جارى سازيم ؛ غايت امر آن است كه آن را حكمت منع تناول از غذا دانيم . و حكمت را تسريه نمىتوان نمود . « 2 »
پس دليل اول نيز مخدوش است و ملاك قطعى تحريم به دست ما نمىدهد تا آن را تعميم دهيم به ساير موارد .
و صلى الله على سيدنا محمّد وآله طاهرين
والحمد لله ربّ العالمين
هامش
( 1 ) . ميراث حوزهى اصفهان ، ج 4 ، ص 78 و 79 .
( 2 ) . ميراث حوزهى اصفهان ، ج 4 ، ص 79 .