پيشگفتار :
تاريخ روابط ايران و عراق گذشتهاى بس طولانى دارد ، قدمت اين تاريخ به حدى است كه مىتوان گفت گسترهء زمانى روابط هيچ كشورى به پاى آن نمى رسد ، علاوه بر آنكه زمينههاى گوناگون روابط آنچنان پيوند دو ملت ايران و عراق آنچنان قوام بخشيده كه زمان قادر به گسست آن نيست و حتى حاكمان خود سر نتوانستهاند اين ارتباط و پيوند تاريخى را تضعيف كنند . زمينههاى اقتصادى فرهنگى ، دينى ، مذهبى و سياسى ، آنچنان گويا و پويايند كه مرزهاى جغرافيايى قادر به جدايى آن نيستند ، به ويژه اگر نقطههايى از تاريخ را كه شاهد محو مرزها در آن برهه هستيم بطور برجسته مورد دقت و ملاحظه قرار دهيم ، ميزان قوّت اين پيوند تا حدى روشن خواهد شد . كنگرههاى ايوان مدائن بر اصالت اين پيوند دلالت مىكند . شباهتهاى فرهنگى به حدى زياد است كه گاه ويژگىهاى زبان كمرنگ مىشود . بطور مشخص فضاى مشترك دينى و مذهبى ايران و عراق ، پيوندهاى زبانى ، سنتهاى مشترك همه از اين يگانگى حكايت مىكند . گرايشات مشترك دو ملت نسبت به آيين اسلام و احساسات مشترك هر دو به امامان شيعه اركان پيوند دينى دو ملت را قوام بخشيده است . ادبيات آيينه تمام نماى بخشى از اين پيوند است . اگر چه زبان حامل اصلى ادبيات است ولى انديشهها و مضامين آنچنان بر تصاوير زبانى سايه افكنده است كه الگويى واحد از آن دو ساخته است . تأثير و تأثر شعراى عرب - بخصوص عراق - و ايران در نزد انديشمندان ايرانى و عراقى پوشيده نيست و هرگز تعصبات زبانى اين حقايق را نمىپوشاند . داد و ستد واژههاى دو زبان و انتقال تصاوير و ايدهها بر بلنداى قامت شاعرانى چون سعدى و متنبى ، بهار و زهاوى و . . . . مشهود است . در زمان معاصر سيد حيدر حلى شاعر شعر حماسه و شهريار نماد غزلهاى دلنشين فارسى ، معرف پيوندى ديگرند . رثاى امام حسين ( ع ) و مدح اهل بيت در ديوان هر دو شاعر جايگاه خاصى دارد . شهريار با سوز و احساس و عاطفه خود صحنههاى زيباى عاشورا را در جان انسان حيات مىبخشد و سيد حيدر شعار انقلاب امام را طنين افكن