چكيده : حزب الدعوه الاسلاميه " قدرتمندترين و موثرترين حزب اسلامى عراق طى نيم قرن اخير است . حزبى كه بسيارى از ويژگى هايش را از انقلاب بزرگ عراق در سال 1920 م . به رهبرى علماى حوزه نجف اشرف به ارث برده است . سوال اصلى اين است كه چرا اين حزب در نيمه قرن بيستم در جامعه متلاطم عراق تشكيل شد ؟ اين تحقيق ، پاسخ به اين سوال را در متن جامعه مسلمان عراق و با توجه به غلبه جمعيتى شيعيان و نيز ويژگى هاى مرجعيت در نظام شيعه يافته است . در حقيقت رد پاى انقلاب بزرگ عراق ( انقلاب 1920 م . ) را در اين حزب و تاثيرات عميقى كه بر جامعه عراق گذاشته است بايد جستجو كرد . با اين تفاوت كه اداره تشكيلات حزب در اين دوره به كلى متفاوت و بر اساس يك نظام سرى صورت مى گيرد . نقش فرهنگى و تاثيرات عميق حزب در كمونيسم زدايى مردم مسلمان عراق ، غير قابل انكار است و پس از آنكه در جامعه ، حزب كمونيسم ضعيف مى گردد و حزب بعث قدرت را بدست مى گيرد ، روياروى آشكار و پنهان حزب الدعوه با هيئت حاكمه به رهبرى حزب بعث معنى پيدا مىكند . اين مبارزه تا آنجا پيش مى رود كه حزب الدعوه رهبر معنوى خود و يكى از مراجع تقليد شيعيان را در اين راه از دست مىدهد . در ادامه ، " حزب الدعوه " ، بخش قابل توجهى از فعاليت خود را به كشورهاى همجوار منتقل مىكند . پس از حمله نظامى دوم دولت هاى غربى به رهبرى آمريكا در مارس 2003 و شكست سريع حكومت بعث عراق ، مجالى براى نيروهاى مخالف با حكومت بعث پديد مى آيد تا در اداره كشورشان سهيم باشند . اينجا نيز اعضاى حزب الدعوه هستند كه به دو دليل عمده ، بيشترين نقش را در اداره حكومت ايفا مى كنند : 1 ) فرهنگ سازى بر اساس تعاليم اسلامى 2 ) طراحى نهادها و زيرساخت هاى حكومت اسلامى .
947 . حزب بعث عراق و نقش آن درتحولات سياسى آن كشور
سعيد شمس الدين آرانى
استاد راهنما : داود باوند
استاد مشاور : عبدالعلى بيگدلى
دانشگاه امام صادق ( ع ) تهران ؛ كارشناسى ارشد
چكيده : هدف از پژوهش حاضر ، بررسى نقش حزب بعث عراق در تحولات سياسى آن كشور است . پايان نامه با استفاده از روش كتابخانه اى انجام يافته و مباحث آن در چهاربخش تنظيم شده است : بخش اول ، طى دو فصل تاريخچه پيدايش حزب بعث را بيان مىكند . حزب بعث در عراق عنوان بخش دوم است كه از چهار فصل تشكيل شده استكه به ترتيب عبارتند از : چگونگى ورود حزب بعث به عراق ، ايدئولوژى و تشكيلات حزب بعث عراق ، برخورد حزب بعث عراق با مذهب اسلام و نهايتا " بعث عراق و ناسيوناليسم ، آغاز اقتدار حزب بعث در عراق را بيان مىكند . اين بخش نيز در چهار فصل تنظيم شده است . فصل اول به نقش حزب بعث در روى كارآمدن عبدالكريم قاسم ، فصل دوم به نقش حزب بعث در سرنگونى قاسم ، فصل سوم به چگونگى به قدرت رسيدن تمام عيار بعث در عراق و بالاخره آخرين فصل اين بخش به نقش حزب بعث در حكومت حسن البكر اختصاص دارد . سرانجام ، بخش پايانى طى پنج فصل ، تحولات حزب بعث از زمان صدام حسين به بعد را مورد بررسى قرار مىدهد . حزب بعث و چگونى به قدرت رسيد صدام حسين ، جنگ ايران و عراق و سياست خارجى بعث ، استمرار اختلافات و تضادهاى ايدئولوژيكى حزب بعث عراق و حزب بعث سوريه ، حزب بعث عراق و شوراى همكارى خليج فارس و