ارزش هاى مذهبى در جامعه امريكا / بررسى و نقش آفرينى عناصر ايدئولوژيك در طول تاريخ سياست خارجى امريكا / بررسى ايده هاى نومحافظه كاران و سياست ورزى آنها در خاورميانه پس از حادثه يازدهم سپتامبر وسياست هاى اعمال و اعلانى تيم بوش در اين منطقه از جمله سر فصل هاى ديگرى است كه دراين پژوهش مورد برسى قرار گرفته است .
882 . جامعه شيعى عراق ساختار اقتصادى ، اجتماعى و پيوند آن با جنبش سياسى ( 2003 - 1920 )
سجاد دادفر
استاد راهنما : منصور صفت گل
استاد مشاور : محمد باقر وثوقى
دانشگاه تهران ، 1387 ؛ رساله دكتراى تخصصى
چكيده : شايد بتوان گفت كه هيچ كشور ديگرى ، حتى ايران به اندازه عراق ، ارتباطى تنگاتنگ با تشيع ندارد . جنوب عراق خاستگاه معنوى اصلى تشيع و جايگاه حوادث حماسى و غمبار آن در سالهاى نخستين اسلام است . از اوايل قرن نوزدهم تا اواخر دهه 1960 م / 1379 ق شهر هاى مقدس عراق ، مراكز مهم پژوهش و تحصيل علوم دينى براى شيعيان جهان بودند ، نقش و نفوذ عراق در رشد فكرى و معنوى تشيع در گذر تاريخ انكار ناپذير است ، هر چند اين نقش در طول چند دهه از حاكميت حزب بعث خدشه دار و تضعيف گرديد و پس از وقوع انقلاب اسلامى ايران ، تحت الشعاع اين كشور قرار گرفت . پس از جنگ جهانى اول ، شيعيان عراق ضمن مخالفت با اشغال اين كشور توسط بريتانيا به مبارزه عليه اشغالگران پرداختند . تاريخ دهه هاى نخست قرن بيستم عراق با مبارزاتى كه به رهبرى شيعيان براى استقلال از بريتانيا انجام گرفت ، پيوندى تنگاتنگ دارد انقلاب 1920 م ، 1338 ق ( ثوره العشرين ) عليه بريتانيا ، كه از نظر تاريخى مقدم بر تشكيل حكومت عراق به دست ملك فيصل و به جهاتى عامل تسريع آن بود ، از سوى قبايل و روحانيون شيعى هدايت مى شد . در صف مقدم انقلاب ، شخصيت هاى برجسته ، تجارو شيوخ قبايل شيعه حضور داشتند كه از سوى مراجع و روحانيون شيعه حمايت مى شدند . اما على رغم نقش اساسى شيعيان در استقلال عراق ، حكومت اين كشور از زمان شكل گيرى در كنترل اقليت سنى مذهب بوده است . سيطره جامعه سنى بر تشكيلات نظامى و نيز بر روند تشكيل حكومت كه از زمان جنگ جهانى اول آغاز گرديد پس از استقلال اين كشور تثبيت و تا سقوط حزب بعث ادامه يافت . هر چند در طى دوران سلطنت خاندان هاشمى ، اقدامات نا چيزى براى وارد ساختن شيوخ قبايل و چهره هاى سر شناس شيعه به پارلمان و كابينه صورت گرفت اما اين تلاش ها بسيار محدود و كم اثر بود . تسلط جامعه سنى بر حكومت باعث گرديد تا بسيارى از شيعيان از همه امتيازهاى اجرايى بر خاسته از چنين سلطه اى بى بهره باشند . چند دهه تبعيض كه با نارضايتى از اوضاع اجتماعى ، سياسى و اقتصادى همراه بود ، از دهه 1960 م / 1379 ق به بعد جمعى از شيعيان را به مبارزه عملى با حكومت برانگيخت . ظهور احزابى چون حزب الدعوه و جماعت العلما ، سر آغازى بر ورود جدى بخشى از شيعيان به فعاليتهاى مبارزاتى عليه حاكميت سياسى عراق بود . اما فعال شدن بعد سياسى و مبارزاتى جامعه شيعى عراق را چگونه مى توان تحليل نمود ؟ ترديدى نيست كه بررسى علل و عوامل موثر در احياى تمايلات شيعى و