اينكه شهيد ثانى گفته جماعتى چنين گفتهاند ، گويا به استناد اين تعبيرات آقايان است .
رواياتى كه براى نُه ماه تمسك كردهاند ، يكى همان روايت أبى حمزه است كه ما آن را صحيح مىدانيم ، ( روايت شماره يك كه بحث خواهد شد ) .
روايات :
1 . محمد بن يحيى عن احمد بن محمد عن الحسين بن سعيد عن محمد بن الفضيل عن أبى حمزة قال سألت أبا جعفر عليه السلام عن الخلق قال : . . . فإذا وقعت النطفة . . . ثم توضع فى بطنها فتردد تسعة ايام فى كل عرق و مفصل و منها للرحم ثلاثة اقفال ؛ قفل فى اعلاها مما يلى السره من الجانب الايمن و القفل الآخر وسطها و القفل الآخر اسفل من الرحم فيوضع بعد تسعة ايام فى القفل الاعلى فيمكث فيه ثلاثة اشهر فعند ذلك يصيب المرأة خبث النفس و التهوع ثم ينزل الى القفل الاوسط فيمكث فيه ثلاثة اشهر و . . . ثم ينزل الى القفل الاسفل فيمكث فيه ثلاثة اشهر فذلك تسعة اشهر ثم تطلق المرأة . . . « 1 » .
و رياض نقل كرده و به تبع رياض هم جواهر نقل كرده است ، منتها يك اشكالى در آن روايت به نظر مرحوم صاحب جواهر آمده است كه جواهر يا مرحوم صاحب رياض به گونهاى توجيه مىكنند كه توجيه بسيار مستبعدى است .
بحث سندى : اين روايت به نظر ما صحيحه است هر چند جواهر و رياض از آن به خبر تعبير كردهاند . مراد از محمد بن يحيى ، محمد بن يحيى عطار است و ثقه است ، مراد از احمد بن محمد وقتي كه در روايتها مطلق ذكر بشود ، احمد بن محمد بن عيسى است ، حسين بن سعيد اهوازى هم ثقه است ، ابو حمزه هم ابو حمزه ثمالى است ، باقى مىماند محمد بن فضيل « 2 » كه توضيحى اجمال ذكر
هامش
( 1 ) - كافى ، ج 6 ، ص 15 ، باب بدء خلق الانسان ، ح 5
( 2 ) - توضيح استاد مدظله : در بعضى از مباحثات درباره محمد بن فضيل مفصل بحث كردهايم ، در جامع الروات بحثمفصلى راجع به محمد بن فضيل دارد و به نظر من تحقيقىترين موردى است كه جامع الروات بحث كرده است ، جامع الروات بحث تحقيقى كم دارد ، و اين بحثش هم هر چند تمام نيست و محل اشكال است ولى بالاخره بعضى از دقايقى را متوجه شده و بعضى جاها فهم كلام خود جامع الروات كار مشكلى است كه از كجا آن را استفاده كرده . به هر حال قبلًا دو روز بحث كرديم و گفتيم كه از كجا استفاده كرده است