دليل دوم : روايات صحاح « ابدؤا بما بدء الله »
مرحوم صاحب « رياض » « 1 » براى ترتيب ، به رواياتى كه در مورد دو آيه از آيات قرآن وارد شده است و حكم به لزوم شروع كردن عمل از جايى كه خداوند آن را در كلامش مقدم داشته است كرده است ، استدلال نموده است و اما آن دو مورد عبارتند از :
1 - در مورد مبدء شروع به سعى بين صفا و مروه كه امام عليه السلام فرمود از آنچه كه خداوند در قرآن شروع به آن كرده است شروع كنيد كه مىفرمايد
( إِنَّ الصَّفا وَ الْمَرْوَةَ مِنْ شَعائِرِ اللَّهِ )
« 2 » پس بايد از صفا شروع نمود . « 3 »
2 - در مورد شروع در وضوء هم روايات وارد شده است كه هر چه را كه خداوند در آيه وضوء به آن شروع كرده است و آن را مقدم داشته است ، شما هم همانگونه شروع كنيد . كه مىفرمايد
( يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذا قُمْتُمْ إِلَى الصَّلاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَكُمْ وَ أَيْدِيَكُمْ إِلَى الْمَرافِقِ وَ امْسَحُوا بِرُؤُسِكُمْ وَ أَرْجُلَكُمْ إِلَى الْكَعْبَيْنِ )
« 4 » « 5 » .
لكن شبهاتى به اين استدلال « رياض » توجه پيدا مىكند كه بايد بررسى شوند :
شبهه اول در دليل مذكور : با توجه به اينكه مصلحت در دو شىء گاهى در عرض هم است و يا اينكه تفاوت آنها به قدرى نيست كه الزامى باشد ، در اين صورت قرآن چه روشى را در بيان آنها به كار مىبرد ؟ يا اينكه قرآن در چنين مواردى از ذكر آنها خوددارى مىكند ؟ و هر چيزى را كه مقدم بر ديگرى مىدارد نشانه لزوم تقديم آن و مطلوبيت الزامى تقديم آن بر چيز متأخر از آن است ؟ اين مطلب چيز غريبى به نظر مىآيد !
جواب از اين شبهه : ممكن است از شبهه ياد شده بدينگونه جواب داده شود كه
هامش
( 1 ) - رياض المسائل 10 : 475
( 2 ) - بقره : 158
( 3 ) - وسائل الشيعه ( آل البيت ) ، ج 11 ، ص 214 . كتاب الحج ، باب 2 من ابواب اقسام الحج ، الحديث 4 و 14
( 4 ) - مائده : 6
( 5 ) - تهذيب الاحكام 1 : 97 . باب صفة الوضوء ، الحديث 100 و 101