آمد . « 1 »
تحرير موارد حكم مشهور : در مورد اينكه اين حكم مشهور به تقديم قول زوج در صورت اختلاف در مقدار بدهكارى پس از تسلّم اصل بدهكارى ، در چه مواردى است ؟ بين شهيد ثانى و صاحب جواهر اختلافى واقع شده است ؛ كه ابتداء به توضيح و تحقيق آن مىپردازيم .
اختلاف « مسالك » و « جواهرالكلام » : مرحوم شهيد ثانى و صاحب جواهر رحمه الله يك مورد را هر دوى ايشان قطعا داخل در مختار مشهور مىدانند و يك مورد را هم قطعا خارج از مورد مختار آنها دانسته و در يك مورد هم اختلاف دارند ؛
اما مورد قطعى الخروج را عبارت از اين مىدانند كه اختلافى در مقدار مهر مسمى و يا مهرالمثل ندارند ، لكن اختلاف آنها در پرداخت شدن مقدارى از آن است ؛ مرد مىگويد صد دينار از دويست دينار را پرداختهام و زن انكار مىكند ؛ البته در اينكه آيا اين مورد به دلالت وضعيه از موارد حكم مشهور و كلمات آنها خارج است ؟ يا اينكه به واسطه انصراف كلمات از آن ؟ در بين شهيد ثانى و صاحب جواهر اختلاف است كه مختار شهيد ثانى ادعاى انصراف است و ظاهراً حق با ايشان است ؛ چرا كه مقتضاى جمود بر كلمات مشهور شمول آن حتى نسبت به اين مورد است ؛ ولى مقتضاى تناسبات حكم و موضوع و اينكه از مسألهء اختلاف در سقوط بعداً بحث مىشود ، خروج اين مورد از موارد حكم مشهور و كلمات ايشان است .
و اما مورد قطعى الدخول هم عبارت از جايى است كه اتفاق بر تسميه مهر دارند ، لكن اختلاف آنها در مورد مقدار آن مهر مسمى است .
و اما مورد اختلاف ايشان در جايى است كه حرفى از تسميه و عدم آن نيست و
هامش
( 1 ) - / در صفحه 56 مىآيد