وجود دارد . پس اين تفصيلى كه شيخ داده است به هيچ وجه قابل پذيرش نيست و چنين جمعى نمىتواند مورد قبول عرف و عقلاء باشد .
راه صاحب رياض در جمع بين روايات
ايشان مىگويد : روايات تنصيف صراحت در تنصيف دارند ، در حالى كه روايات استقرار مهر ظهور در مهر كامل دارند و قابليت دارند كه حمل بشوند بر همان مهرى كه حق اوست و اين هم با مهر كامل مىسازد كه با دخول استقرار پيدا مىكند و هم با نصف مهر كه در صورتهاى ديگر مثل موت يكى از آنها قبل از دخول ثابت مىشود ، پس تعيين مقدار آن را بايد از دليل ديگر استفاده نمود كه همان روايات تنصيف مىباشند ، بالاخره مىگويد ما اين گونه جمع مىكنيم « و ان بعد فى بعضها » اگر چه چنين جمعى نسبت به بعضى از روايات بعيد است .
اشكال جمع صاحب رياض
اگر كسى به روايات استقرار مهر با موت مراجعه كند ، مىبينند كه اين روايات اصلا قابليت چنين حملى را ندارند چرا كه كامل بودن مهر يا در اكثر آنها مورد تصريح قرار گرفته است كه عبارتند از :
1 - در روايت ابى الصباح الكنانى « 1 » مىفرمايد : « فلها المهر كله » .
2 - در صحيحه منصور بن حازم « 2 » مىفرمايد : « لها صداقها كاملا »
3 - در موثقه منصور بن حازم مىفرمايد : « 3 » « لها المهر كاملا »
4 - در روايت دعائم الاسلام « 4 » هم مىفرمايد : « فلها الصداق كاملا » .
و يا اينكه در سياق واحد دو بار مهر ذكر شده است كه از يكى قطعا تمام مهر اراده شده است و فهم عرفى اقتضاء مىكند كه از ديگرى هم همان تمام مهر اراده شده باشد و حمل آن به غير آن خلاف فهم عرف بوده و مورد قبول آنها نيست كه
هامش
( 1 ) همان ، ج 26 ، باب 31 از ابواب المهور و الشروط ، ح 13 .
( 2 ) همان ، ج 15 .
( 3 ) همان ، ج 16 .
( 4 ) همان ، باب 32 ، حديث 5 .