اسلام قرار گرفته است ، ليكن نوع استعمالات ايمان در همان معناى متبادر از اسلام كه اعتقاد به دو اصل توحيد و نبوت است مىباشد ، و در اطلاقات روايات ، مؤمن به كسى گفته مىشود كه به اين دو اصل اعتقاد داشته باشد . بنابراين ، استدلال به نصوص و از آن جمله به « المؤمنون بعضهم اكفاء بعض » و روايت على بن مهزيار جهت اثبات شرطيت ايمان بالمعنى الاخص براى نكاح ناتمام خواهد بود .
2 ) استدلال صاحب حدائق به روايت على بن مهزيار « 1 » :
على بن مهزيار مىگويد : امام جواد عليه السلام در پاسخ به على بن اسباط - كه در باب پيدا نكردن همانند براى دختران خود از آن حضرت سؤال كرده بود - نوشتند : . . . رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمودند كه اذا جاءكم من ترضون خلقه و دينه فزوّجوه الّا تفعلوه تكن فتنة فى الارض و فساد كبير .
صاحب حدائق كه ايمان به معناى اعتقاد به دوازده امام را معتبر مىداند ، براى اثبات نظر خود به برخى از اخبار از جمله اين روايت استدلال كرده و مىفرمايد :
بنابر فرمايش رسول خدا صلى الله عليه و آله ، ميزان براى تزويج دختر به كسى كه براى خواستگارى مىآيد ، مرضىّ و پسنديده بودن دين اوست . و چون كسى كه در مورد ائمه معصومين عليهم السلام با ما مخالف است ، دينش مرضىّ نيست ، بنابراين ، تزويج دختر به او جايز نمىباشد .
آنگاه مىفرمايد : ذكر كلمه خلق نيز بر خلاف نظر صاحب مسالك ، خللى به اين استدلال وارد نمىكند . زيرا گرچه خلق از نظر لغت به معناى سجية و طبيعت است ، ليكن آنچنان كه اهل لغت و از آن جمله قاموس و مجمع البحرين گفتهاند ، خلق به معناى دين نيز به كار مىرود . بنابراين ، عطف دين بر خلق ، در واقع عطف مرادف و تفسير است . و نبايد ذكر خلق را به اعتبار معناى سجيّه ، قرينهاى بر اين دانست كه روايت در مقام بيان شرط كمال نكاح است نه شرط صحت ، زيرا استعمال آن در
هامش
( 1 ) - وسائل - ج 20 - باب 28 از ابواب مقدمات نكاح - ح 1