يكى از وجوهى كه در همين رابطه ذكر كردهاند ، معنايى است كه شيخ طوسى در تبيان و به تبع ايشان در مجمع البيان از أبو القاسم بلخى ( وى همان « كعبى » معروف كه از متكلمين سنى مذهب است مىباشد و شبهه او در اصول در مورد انكار « مباح » معروف است ) نقل كردهاند و آن اين است كه مراد از
« الْمُحْصَناتُ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ مِنْ قَبْلِكُمْ »
خصوص زنانى از اهل كتاب است كه در ابتداء كافر ( اهل كتاب ) بودهاند ولى بعداً مسلمان شدهاند و در توجيه آن نيز گفته شده است كه عدهاى از مردان مسلمان از ازدواج با زنان مسلمانى كه سابقه كفر داشتند اباء مىورزيدند . لذا آيه قرآن در مقام نفى حرج از ازدواج با اين دسته از زنان نازل شده است ، با اين توضيح قهراً معناى
« وَ الْمُحْصَناتُ مِنَ الْمُؤْمِناتِ »
كه قبل از جمله مورد بحث است نيز زنانى است كه در اصل مؤمن بوده يعنى از ابتداى تولدشان جزء مؤمنات و مسلمات بودهاند .
2 ) نظر استاد مد ظله :
اين وجه جمع و اختصاص
« وَ الْمُحْصَناتُ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ مِنْ قَبْلِكُمْ »
به خصوص زنانى كه فعلًا مسلمان بوده ولى سابقه كفر داشتهاند بسيار ، بسيار مستبعد است . زيرا با توجه به اينكه در سوره مباركه ممتحنه درباره زنان مشرك غير اهل كتاب كه بعداً مسلمان شدهاند مىفرمايد آنها را امتحان كرده و اگر دريافتيد كه مؤمن واقعى هستند اشكالى در ازدواج با آنها نيست
« يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذا جاءَكُمُ الْمُؤْمِناتُ مُهاجِراتٍ فَامْتَحِنُوهُنَّ اللَّهُ أَعْلَمُ بِإِيمانِهِنَّ فَإِنْ عَلِمْتُمُوهُنَّ مُؤْمِناتٍ فَلا تَرْجِعُوهُنَّ إِلَى الْكُفَّارِ
. . .
وَ لا جُناحَ عَلَيْكُمْ أَنْ تَنْكِحُوهُنَّ إِذا آتَيْتُمُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ »
الممتحنه / 10 . وجهى براى اختصاص به ذكر زنان اهل كتابى كه بعداً مسلمان شدهاند در اين آيه وجود ندارد . علاوه بر اينكه همان طورى كه تصريح شد لازمه اين معنا اين است كه مراد از
« وَ الْمُحْصَناتُ مِنَ الْمُؤْمِناتِ »
نيز خصوص زنانى باشد كه از ابتداى تولد مسلمان بودهاند و سابقه كفر نداشتهاند كه اين نيز تصرفى بدون شاهد در لفظ آيه است .