3 ) نقل كلام مرحوم امام در مورد آيه ابتلاء :
بحث در مورد آيه شريفه
« وَ ابْتَلُوا الْيَتامى حَتَّى إِذا بَلَغُوا النِّكاحَ فَإِنْ آنَسْتُمْ مِنْهُمْ رُشْداً فَادْفَعُوا إِلَيْهِمْ أَمْوالَهُمْ »
« 1 » مىباشد ، در اين آيه از دو موضوع بلوغ و رشد سخن به ميان آمده است . صرف نظر از دلالت اين آيه در مقام ثبوت چهار احتمال در كار است
احتمال اول : ملاك تام در لزوم رفع اموال يتامى رشد است و بلوغ هيچ نقشى ندارد .
احتمال دوم : ملاك تام بلوغ است و رشد نقشى ندارد .
احتمال سوم : هيچ يك از بلوغ و رشد ملاك تام و مستقل نيستند ، بلكه مجموع اين دو ملاك مىباشد ، بنابراين به شخص بالغ غير رشيد و به رشيد غير بالغ اموال داده نمىشود .
احتمال چهارم : هر يك از دو عنوان بلوغ و رشد كفايت مىكند ، پس به بالغ اموال داده مىشود هر چند غير رشيد باشد و به رشيد هم اموال داده مىشود هر چند بالغ نباشد .
حال احتمالات مربوط به آيه شريفه را مطرح مىكنيم :
احتمال اول در آيه : « حتى » در آيه شبيه : اكلت السمكة حتى رأسَها ( به نصب ) براى تصريح به دخول ما بعد در حكم ما قبل مىباشد ، در نتيجه آيه ناظر به اين معناست كه وجوب ابتلاء و امتحان پس از بلوغ هم ادامه دارد و اختصاص به قبل از بلوغ ندارد و هر وقت يتامى از امتحان سربلند بيرون آمدند
( آنَسْتُمْ مِنْهُمْ رُشْداً )
اموال آنها را بديشان رد كنيد .
نتيجه اين احتمال آن است كه ملاك تنها رشد است و بلوغ نقشى ندارد ( احتمال اول ثبوتى ) .
هامش
( 1 ) نساء ، 6 .