را هم نادرست دانستهاند . بر اين اساس ، به موجب اين روايت از آنجا كه وطى در دبر ( بر خلاف ساير استماعات ) از حقوق شوهر به شمار نمىرود ، تنها در صورتى جايز است كه رضايت زن تحصيل شده باشد . بنابراين راه حل ، نتيجه و حاصل مبناى ما با مبناى مرحوم آقاى خوئى ( ره ) يكسان مىشود ، هر چند دليل تقريب و نحوهء استدلال ما با ايشان متفاوت است .
4 ) نحوهء جمع صحيحهء معمّر بن خلّاد با روايت عبد الله بن أبى يعفور
متن روايت عبد الله بن يعفور اين چنين است :
« عبد الله بن أبى يعفور قال سألت ابا عبد الله - عليه السلام - عن الرجل يأتى المرأة فى دبرها ، قال لا بأس اذا رضيت . قلت : فأين قول الله عز و جل :
« فَأْتُوهُنَّ مِنْ حَيْثُ أَمَرَكُمُ اللَّهُ »
؟
قال : هذا فى طلب الولد ، فاطلبوا الولد من حيث امركم الله ، انّ اللّه عزّ و جلّ يقول :
« نِساؤُكُمْ حَرْثٌ لَكُمْ فَأْتُوا حَرْثَكُمْ أَنَّى شِئْتُمْ »
« 1 »
الف - راه جمع اول :
به نظر مىرسد كه براى جمع اين روايت ، كه ممكن است از آن استظهار شود كه آيهء شريفه دال بر مطلب مورد بحث مىباشد ، با صحيحهء معمّر بن خلّاد مىتوان به نكتهاى كه مرحوم فيض ( ره ) فرموده ، قائل شد ، يعنى ذيل روايت ، كه در آن به آيهء
« نِساؤُكُمْ حَرْثٌ لَكُمْ »
استناد شده ، به عنوان دليل براى پاسخى كه حضرت به راوى دادهاند ، ذكر شده است نه به عنوان مستند اصل مسأله ؛ يعنى حضرت براى اثبات اينكه قسمت مورد سؤال از آيه يعنى
« فَأْتُوهُنَّ مِنْ حَيْثُ أَمَرَكُمُ اللَّهُ »
مربوط به طلب ولد و توليد نسل مىباشد ، به آيهء شريفهء
« نِساؤُكُمْ حَرْثٌ لَكُمْ »
استشهاد فرموده است و دليل آن همين نكته اخير است كه بدون فاصله قبل از آن ذكر شده است . بنابراين هيچ گونه تعارضى ميان اين روايت و صحيحهء معمّر بن خلّاد ، كه ارتباط آيهء شريفه را با ما نحن فيه مردود شمرده ، وجود ندارد و علىرغم آن كه مرحوم نراقى ( ره ) سخن
هامش
( 1 ) وسائل - كتاب النكاح ، باب 73 از ابواب مقدمات النكاح ، حديث دوم