زكرياى مؤمن از امام صادق عليه السلام با واسطه است . و گرچه محاسن برقى « 1 » روايتى بدون واسطه از امام صادق عليه السلام دارد : « محمد بن على عن الحسن بن على بن يوسف عن زكريا بن محمد عن أبى عبد الله عليه السلام » ، اما با مراجعه به مصادر ديگر معلوم مىشود كه در نسخهء چاپى محاسن سقطى واقع شده است . در بحار الانوار و وسائل « 2 » اين روايت را به نقل از محاسن با اين سند نقل مىكند : « . . . زكريا بن محمد عن يوسف عن أبى عبد الله عليه السلام » ، معلوم مىشود كه نسخههائى از محاسن كه در اختيار مرحوم مجلسى ( ره ) و صاحب وسائل ( ره ) بوده ، واسطه داشته است .
بنابراين ، در هيچ كتاب حديثى موجود ، موردى نيست كه زكرياى مؤمن بدون واسطه از امام صادق عليه السلام روايت نقل كند ، و اگر در اين نقل تصريح به مرفوعه بودن هم نشده بود ، به قرينهء ساير روايات زكرياى مؤمن ، در ظاهر اين نقل كه بلا واسطه روايت داشته ، تشكيك مىكرديم .
5 ) كلام مرحوم آقاى خويى ( ره ) در دلالت روايت :
مرحوم آقاى خوئى ( ره ) در دلالت روايت مناقشه مىكنند و مىفرمايند :
موضوع روايت غلام است و غلام مخصوص پسر بچه نابالغ است و حكم بالغين از اين روايت استفاده نمىشود .
6 ) نقد استاد مد ظله :
اشكال اين تقريب روشن است :
هامش
( 1 ) محاسن برقى : ص 394 .
( 2 ) بحار الانوار ج 74 ص 367 ، و وسائل الشيعة ج 24 ص 293 .