مطالب ساختگى زياد آورده است ، در صورتى كه از چنين شخصى به پارسائى و ثقه و ديندارى و راستى و امانت و شايستگى و اجتهاد ياد شده است ! « 1 »
14 . حافظ زيد بن خباب : كه ابن معين « 2 » گفته است : او ثقه است ، ولى حديث ثورى را دگرگون مىكرده است ! « خلاصه التهذيب » « 3 » ( ص 108 ) .
15 . خلف بن هشام : كه شرب خمر مىكرده ، و احمد امام حنبليان او را توثيق كرده است . وقتى كه به او اعتراض شد ، كه چرا آدم شرابخوار را توثيق مىكنى ؟ در جواب گفت : اين علم از ناحيهء او به ما رسيده ، او به خدا قسم پيش ما ثقه و امين است ؛ شراب بنوشد يا ننوشد . « تاريخ بغداد » ( ج 8 ، ص 326 ) .
16 . خالد بن مسلمة بن عاص ابو سلمهء قرشى : كه امام احمد « 4 » و يحيى بن معين او را توثيق كرده و گفتهاند : حديثش نوشته شود . و ابن عدى « 5 » گفته است : او در زمرهء كسانى است كه حديثش قابل گردآورى است ، گرچه حديثش كم است ولى مانعى در اين روايتكردن از او نمىبينم ، در صورتى كه او از سران مرجئه و دشمن على است .
تاريخ شام « 6 » ( ج 5 ، ص 53 ) .
آرى ؛ چنين كسانى را توثيق مىكنند و روايتكردن از آنها را جائز مىشمرند ، اما افراد زير را از ثقه و مورد اعتماد بودن ساقط مىدانند : احمد بن حنبل وقتى كه شنيد عبد اللّه بن موسى عبى نسبت به معاويه بدگويى مىكند ، روايتكردن از او را ترك كرده و نمايندهاى پيش يحيى بن معين فرستاد و به او پيغام داد كه برادرت ابو عبد اللّه احمد بن حنبل برايت سلام مىفرستد و مىگويد : از عبد اللّه حديث زياد نقل مىشود
هامش
( 1 ) . سير أعلام النبلاء ، ج 21 ، ص 160 ، شذرات الذهب ، ج 6 ، ص 453 حوادث سال 583 ه چاپ جديد .
( 2 ) . معرفة الرجال ، ج 2 ، ص 214 ، رقم 717 چاپ جديد .
( 3 ) . خلاصه الخزرجى ، ج 1 ، ص 350 ، رقم 2249 چاپ جديد .
( 4 ) . العلل و معرفة الرجال ، ج 2 ، ص 483 ، رقم 3176 چاپ جديد .
( 5 ) . الكامل فى ضعفاء الرجال ، ج 3 ، ص 23 ، رقم 584 چاپ جديد .
( 6 ) . تاريخ مدينة دمشق ، ج 16 ، ص 88 ، رقم 1884 و در مختصر تاريخ دمشق ، ج 7 ، ص 352 چاپ جديد .