و آراء و عقائد ، روى منافع شخصى و گفتارى بىاساس پيچيده به انواع خدعه و نيرنگ است .
و در آنجا ، در ميان مردم ، افرادى پراكندهاند كه حاجاتشان از زر و زيور دنيا جز از راه دروغپردازى و مزخرفگويى ، و كور و كر نگاهداشتن مردم ، و سوق دادنشان به راههاى غلط و نادرست تأمين نمىشود .
و اگر خدا بندگانش را چنين تهديد نكرده بود
ما يَلْفِظُ مِنْ قَوْلٍ إِلَّا لَدَيْهِ رَقِيبٌ عَتِيدٌ
« 1 » ( انسان هيچ سخنى را بر زبان نمىآورد مگر اينكه همان دم فرشتهاى مراقب و آماده براى انجام مأموريت است ) و در قرآنش عذاب را بر هردروغگوى تهمت زنندهء گناهكار وعده نداده بود ، هيچگاه اينان بيش از اين نمىتوانستند دروغ بگويند و يا چيزى را كه نياوردهاند بياورند ، پس هركدام از آنها از خرافه و جحينه دروغگوترند .
بنابراين بر ماست كه خوانندهء محترم را از حقيقت امر آگاه كنيم و پرده از راز آنچه كه او دربارهء رجال حديث قومش ادعا كرده از اينكه : متهم به وضع و كذب . . . در ميان آنها پيدا نمىشود برداريم ، پس جمعى از كسانى را كه به عنوان كذاب و دروغساز شناخته شدهاند تا چه رسد آنها كه متهم هستند ، در اينجا مىآوريم و در برابر پژوهشگر قسمتى از موضوعاتى كه جز به خاطر طمع به دنيا ، و تقرب به اهلش ، و با كمك به پيروان عقائد باطله ساخته نشده ، قرار مىدهيم و حساب آنچه را كه اين دستهاى پليد خيانتگر به نام پيامبر اكرم و سنّتش ساختهاند ، مىرسيم تا حقيقت پيشش آشكار گردد ، و جاى سخن برايش باقى نماند ، اگر پيرو هواىنفس نباشد كه از راه راست منحرف و گمراه گردد » . « 2 »
علامه امينى رحمه اللّه در ادامه در سه بخش به ترتيب زير نام دروغگويان و حديثسازان و احاديث ساختگى را ذكر مىكند :
هامش
( 1 ) . سوره ق : 18 .
( 2 ) . الغدير ، ج 5 ، ص 208 .