قومى است كه در دنيا بلند مرتبه بودند ، و يا بلند كنندهء قومى است كه در دنيا پست و زبون شمرده مىشدند . در سورهء تكوير وقايع هولناك قيامت و معلوم شدن عاقبت ذكر شده و فرموده است :
وَ إِذَا الْجَحِيمُ سُعِّرَتْ وَ إِذَا الْجَنَّةُ أُزْلِفَتْ ، عَلِمَتْ نَفْسٌ ما أَحْضَرَتْ
، « 61 » و در سورهء عمّ يتساءلون است :
يَوْمَ يَنْظُرُ الْمَرْءُ ما قَدَّمَتْ يَداهُ
؛ « 62 » و نيز فرموده است :
لا يَتَكَلَّمُونَ إِلَّا مَنْ أَذِنَ لَهُ الرَّحْمنُ وَ قالَ صَواباً
. « 63 » قرآن براى كسى كه آن را با تدبّر بخواند از آغاز تا پايان هراس انگيز است ، و اگر در آن جز اين آيه نبود كه فرموده است :
وَ إِنِّي لَغَفَّارٌ لِمَنْ تابَ وَ آمَنَ وَ عَمِلَ صالِحاً ثُمَّ اهْتَدى
« 64 » هر آينه كافى بود ، چه در آن آمرزش را به چهار شرط وابسته كرده كه بنده از يكايك آنها عاجز است . و سختتر از آن قول اوست كه :
فَأَمَّا مَنْ تابَ وَ آمَنَ وَ عَمِلَ صالِحاً فَعَسى أَنْ يَكُونَ مِنَ الْمُفْلِحِينَ
؛ « 65 » و نيز :
لِيَسْئَلَ الصَّادِقِينَ عَنْ صِدْقِهِمْ
؛ « 66 » و نيز :
سَنَفْرُغُ لَكُمْ أَيُّهَ الثَّقَلانِ
؛ « 67 » و نيز
أَ فَأَمِنُوا مَكْرَ اللَّهِ
« 68 » . . . و نيز :
وَ كَذلِكَ أَخْذُ رَبِّكَ إِذا أَخَذَ الْقُرى وَ هِيَ ظالِمَةٌ إِنَّ أَخْذَهُ أَلِيمٌ شَدِيدٌ
؛ « 69 » و نيز :
يَوْمَ نَحْشُرُ الْمُتَّقِينَ إِلَى الرَّحْمنِ وَفْداً
« 70 » . . . و نيز :
وَ إِنْ مِنْكُمْ إِلَّا وارِدُها
؛ « 71 » و نيز :
اعْمَلُوا ما شِئْتُمْ
؛ « 72 » و نيز :
هامش
( 61 ) تكوير / 12 : و در آن هنگام كه دوزخ شعلهور گردد ، و در وقتى كه بهشت نزديك شود ، در آن موقع هر كس مىداند چه چيزى را آماده كرده است .
( 62 ) نبأ / 40 و 38 : و آن روزى خواهد بود كه انسان آنچه را از پيش با دستهاى خود فرستاده مىبيند ، و هيچ يك جز به اذن خداوند رحمان سخن نمىگويند و سخن به صواب مىگويند .
( 63 ) همان مأخذ .
( 64 ) طه / 82 : من كسانى را كه توبه كنند و ايمان آورند و عمل صالح انجام دهند و سپس هدايت شوند مىآمرزم .
( 65 ) قصص / 67 : امّا كسى كه توبه كند و ايمان آورد و عمل شايسته انجام دهد اميد است از رستگاران باشد .
( 66 ) احزاب / 8 : تا خدا از صدق راستگويان پرسش كند .
( 67 ) رحمان / 31 : به زودى به حساب شما مىپردازيم اى دو گروه انس و جنّ .
( 68 ) اعراف / 99 : آيا آنها از مكر الهى غافلند در حالى كه از مكر ( و مجازات ) خدا جز زيانكاران ايمن ( و غافل ) نمىباشند .
( 69 ) هود / 102 : و اين چنين است كيفر پروردگار تو هنگامى كه شهرهاى ستمكار را مجازات مىكند ، مجازات او دردناك و سخت است .
( 70 ) مريم / 85 و 86 : در آن روز كه پرهيزگاران را به سوى خداوند رحمان ( و پاداشهاى او ) راهنمايى مىكنيم ، و مجرمان را ( مانند شتران تشنه كه به سوى آبگاه مىروند ) به جهنّم مىرانيم .
( 71 ) مريم / 71 : و همهء شما ( بدون استثناء ) وارد جهنّم مىشويد .
( 72 ) فصّلت / 40 : . . . هر چه مىخواهيد انجام دهيد . . .