( شعر : )
لا تحمدنّ امرءا حتّى تجرّبه * و لا تذمّنّه من غير تجريب
اگر در ستايش او نه از سر انصاف و بصيرت ، افراطى نموده باشى ، كه بعد از امتحان و آزمايش با خلاف آن نمط رجوع بايد كرد ، تو « 1 » بملامت و مذمت از آن ملوم و مستحقتر باشى ، كه پيش از علم يقين و اعتبار صادق به او ملتفت گشته ، و نه باتفاق و تحقيق ميل كرده و واثق شده ، [ كه ] دلهاى مردم منقلب است و عادات متفاوت ، و هر كسى « 2 » ( را ) طبيعتى غالب ، و كلّ امرىء ميسّر لما خلق له ،
شعر :
فلو كانت الاخلاق تحوى وراثة « 3 » * و لو كانت الاهواء لا تتشعّب
لأصبح كلّ الناس قد ضمّهم هوى * كما انّ كلّ النّاس قد ضمّهم اب
و لكنّها « 4 » الاقدار ، كلّ ميسّر * لما هو مخلوق له و مقرّب
پس بايد كه در امتحان ، اجتهاد « 5 » مدّخر ندارى ، و بىوقوف و تحقق در
هامش
( 1 ) - ص : و .
( 2 ) - خ : نفسى .
( 3 ) - خ : دراية .
( 4 ) - خ : و لكنما .
( 5 ) - خ : و اجتهاد .