فانيهء سفليه و اقبال فرمودن بر مقاصد اخرويه و لذات و مراتب باقيهء علويه .
عمر بگذشت به بىحاصلى و بوالهوسى * اى پسر جام ميم ده كه به پيرى برسى
چه شكرهاست در اين شهر كه قانع شدهاند * شاهبازان طريقت به مقام مگسى
بال بگشا و صفير از شجر طوبى زن * حيف باشد چو تو مرغى كه اسير قفسى
كاروان رفت و تو در خواب و كمينگه در پيش * وه كه بس بىخبر از غلغل چندين جرسى « 1 »
تحفه : [ 15 ] ، [ طريقه رعيتدارى و تدبير اهل خانه ]
و اما طريقهء رعيتدارى و تدبير فرمايى در امر زن و تأهلدارى ، كه ركن چهارم و جزء اعظم و اهمّ از منزل است ، پس اولا بدانكه خداوند فرموده است كه
هُوَ الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ نَفْسٍ واحِدَةٍ وَ جَعَلَ مِنْها زَوْجَها لِيَسْكُنَ إِلَيْها
« 2 » ، يعنى خدا آنچنان خدايى است كه خلق فرموده است شما را از يك نفس ، كه مراد ابو البشر ، حضرت آدم عليه السّلام است ، و خلق فرموده است از آن يك نفس ، زن او را از براى آنكه او سكون و آرام بگيرد به سوى زن خود . و ايضا فرموده است كه
وَ مِنْ آياتِهِ أَنْ خَلَقَ لَكُمْ مِنْ أَنْفُسِكُمْ أَزْواجاً لِتَسْكُنُوا إِلَيْها وَ جَعَلَ بَيْنَكُمْ مَوَدَّةً وَ رَحْمَةً إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ
« 3 » ؛ يعنى و از جملهء آيات الوهيت و علامات خدايى خدا آن است كه خلق فرموده است از براى شما ، اى مردان ، از نفسهاى خودتان زنها را به جهت مصلحت سكون و آرام گرفتن شما به سوى آنها و به جهت اين مصلحت قرار داده است در ما بين شما و ايشان دوستى و مودت و ميل و رحمت ، به درستى كه در اين خلقت و در قرارداد اين مصلحت ، هرآينه علامات روشنى و بسيارى است بر حقّيت و الوهيت خداوند از براى قومى كه از اهل عقل و تفكر مىباشند ، و در صنايع و كردار خداى خود تفكر مىنمايند ، و حكم و مصالح خلقت و صنعت او را كه دليل بر علم و قدرت او است و دو ركن اقدم و اعظم از آيات الوهيت و صفات ربوبيت او است مىفهمند . و فرموده است ايضا كه
يا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا
هامش
( 1 ) . ديوان حافظ ، ص 318 و 319 ، غزل 455 .
( 2 ) . اعراف : 189 .
( 3 ) . روم : 21 .